Güzelim şarkıyı kahveci mestanından kurtaralım – Nevin neler okuyor – Bir okurun haklı üzüntüsü
Bugünkü radyo programlarına göz gezdirirken İzmir’imizde saat 19.45’te Müjgân Akçeli‘nin okuyacağını öğreniyoruz. Bu satırların sahibi tarafından zamanında keşfedilemeyen bu cidden üstün kabiliyetli çocuk, devlete geçen radyonun bir çok eksikliklerine rağmen, bize kazandırdığı kıymetler arasındadır. Bu yaşta, bu bilgide çok yüksek ve parlak sesler çıkabilir. Fakat bütün tesirlerden masun kalabilmiş, böyle eti, kemiği teşekkül etmiş bir sese doğrusu ender rastlanır.
Yumuşaklık, sizi şimdi satıhta gezdirirken ani bir his kaydırışı ile en derine ulaştırmak Akçeli‘ye Hüda’nın bir mirasıdır. O, bu akşam, “Söyle derdini kaç yıl çekecek” diye başlayan bir sürü başı bozuk şarkılar yanında divan şiirimizin güzel örneklerinden biri olan Hicaz bir şarkıyı okuyacak Medeni Aziz Efendi‘nin bestelediği, Türk Aksağı usûlündeki bu nefis şarkının okunan ilk kıtasıyla, okunmayan ikinci kıtasını birlikte yazıyoruz:
“Ey çehr-i sitemger dil-i nalâne dokunma
Hicr alemidir ettiğim efgane dokunma
Ey tiğ-i elem yâreledin cismimi bari
Cananıma nezreylediğim cane dokunma”
“Ey bad-ı saba uğrar isen yâre selâm et
Tel kırma sakın zülf-i perişane dokunma
Ey bâde eğer yârim içerse seni bensiz
Ver neş’e fakat nergis-i mestane dokunma”
Hemen şunu söyliyelim ki, bütün radyolarımızdan bu şarkının üç kelimesi cana, efgana, nalâna diye okunuyor; yanlıştır.
Ankara Radyosu’nda bu akşam, Müjgân Akçeli’nin tavrında ondan biraz daha farklı ve hafif nazalite içinde şüphesiz ki ustaca okuyan Nevin Demirdöven‘i dinleyeceksiniz. Saat 20.30 seansında Nihavent, Sûzinâk makamından okuyacağı şarkıların en güzeli Fahri Kopuz‘un bestesi olan, “Elem geçer” girişli Sûzinâk şarkıdır. Divan tarzında yazdığı şiirler içinde güzelleri de bulunan Muhyî‘nin bu güftesini aynen aşağıya alıyoruz:
“Elem geçer dedik amma hakikat öyle değil
Zevali yok gam-ı aşkın bu mihnet öyle değil
Hudutsuz düvel olmaz fakat senin hüsnün
Hududa sığmıya asla bu devlet öyle değil”
Not:
Sayın Nalan Güçlüer
Mektubunuzda gazetemiz bilhassa radyo sütunumuz için lütfettiğiniz alâkaya müteşekkiriz. Hakkın var. Tereddüdünüze hiç lüzum yok. “Kürdili” diye bir kelime olamaz. Bunun aslı “Kürdîli”dir. Mesela Acemkürdi, Acemaşiran çeşnisi Kürdî çeşnisini meczeden bir makam demektir. Ama gelin görün ki radyolarımızda güzel şeylerin yanında cehil de gelişmektedir. Günde beş-on defa “Kürdilihicazkâr” diyorlar. Hiç sıkılmayın bütün okurlarımız gibi sizin de musikimize dair başkaca sorularını gücümüz nisbetinde cevaplamaya amadeyiz.
Şardağ, R. (1953, Mart 21). İzahlı Radyo Programları ve Güfteleri / Yarını büyük olan bir ses Müjgân Akçeli. Ege Ekspres Gazetesi, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 