İzmir Radyosu’nda keman sesler topluluğu – Güler Özgeçit’in sesi – Bakmıyor çeşm-i hakikat bu tarafa
İzmir’de bu akşam 19.15’de yeni ihdas edilen bir saatle başbaşayız: “Yaylı ve nefesli sazlar topluluğu”. Böyle bir topluluk için Neyzen Ahmet gibi değerli icracının bulunması şarttı. Nitekim onun radyomuzu tekrar kazandırılması ile birlikte bu saat konabildi.
Bizim esmer tenli Ali ile arabesk yay çeken Haydarzade Emin‘imiz keman çalacaklar. Ahmet Yardım da üfleyecek.
Bu arada bir Ahmet daha var. Radyoya ikinci gelişimde, hiç çalmadan çalıyormuş gibi yapan sonradan notadan anlamadığını öğrendiğim bir Ahmet vardı. Namı var mıydı bilmiyorum. Eğer yine o zat orada ise, falso seslere intizar edeceğimizden korkuyorum.
Programda “Ney” yazılmasına rağmen, Ahmet Yardım “Nısfiye” çalar. İki keman, bir nısfiye bir klârnettir. Bunlara “Keman Sesler Topluluğu” bile denilebilir. Bu saati merakla dinleyeceğim.
Yine bu akşam, sat 21.00’de Güler Özgeçit okuyor. İzmir radyosunun kurulduğu günlerde musiki cemiyetinin tanıttığı kimseler arasında maalesef bu kızımız yoktu. Onu kuş gibi küçük bedeni, içi gülen şeytan çekici gözleriyle bu satırların sahibi, mikrofona çıkardığı ilk gün bu kadar körpe ve nahif bir vücuttan çıkan keman gibi sese şaşıp kaldı.
Evet, Güler musikimizde ender rastladığımız ses ekonomisine sahiptir. Bir kaç ipin arasından lâhzada atlayarak ötekine geçen cambaz misali, oktavları maharetle dolaşır. Bu ses iktisadi yetişmekle alâkalı olduğu kadar Allah’ın vergisidir de. Yumuşacık seslerin üstünde yaylanarak dağ tepelerine kadar tırmanan Güler Özyiğit‘in ilk günden beri affedilmeyecek bir kusuru var. Ağzını bizdükçe bozuyor. Ve “r”leri bir dille “y” ile kaynatıyor.
O güzel sese bu ağız gitmiyor doğrusu. Bu akşam size Şevki Bey‘den Neveser Kökdeş‘e kadar bir çok bestecilerin güzel eserlerinden biri olan Hicaz makamındaki “Sorulmasın” girişli şarkının güftesini yazıyorum:
Sorulmasın bana ye’sim garik-i hicranım
O hüsnü gördüğüm andan beri perişanım
Bu derd-i suziş-i firkatle zar ü nalânım
O hüsnü gördüğüm andan beri perişanım
Bu akşam Ankara Radyosu’nun 21.30 seansında Suzan Güven okuyacak, müzisyenin üslûp hususiyetini kendisine yol olarak seçen Suzan Güven‘in okuyacağı şarkılar arasından, “Bakmıyor çeşm-i siyah” da var. Bu şarkıyı bir kaç defa tenkit etmemize rağmen hâlâ yanlış okudular. Hamiyet Yüceses‘i İzmir Radyosu’nda tashih ettik, gitti İstanbul’a yine yanlış okudu. Aslını yazalım.
Bakmıyor çeşm-i siyah feryade
Yetiş ey gamze yetiş imdade
Gelmiyor hançer-i ebru dade
Yetiş ey gamze yetiş imdade
Biz tenkid ediyoruz ama, ne yapalım ki, bakmıyor çeşm-i hakikat bu tarafa!
Şardağ, R. (1953, Mart 25). İzahlı Radyo Programları ve Güfteleri / Bu akşam dinleyeceklerimiz?. Ege Ekspres Gazetesi, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 