Ticaret Vekilimizin gazetelerde çıkan demecini okudunuz: İngilizlerle ticarî münasebeti kestik. Bunun mucip sebepleri arasında çok acı bir lisanla varılan hüküm, şöyle ifade edilmiş: “İngilizler kendilerine daima zorluk çıkaranlarla ticaret yapmak arzusundadır.” Eğer Güreli, “Gönüldekinin bir tekini söylemek isteseydi, herhalde ciltlere sığmayan bir kitap olurdu.” Ama, bir kısım yazarlarımız Vekilin izahatını karanlık bulmuşlar. Siyasi olacağı gayet tabii olan bu demeçte daha da açıklamaya gitmek hiç lüzumu yok iken burnumuzun dibine bin mumluk bir ışık sallandırmaktan farksızdır. Durup dururken, hangi hükümetin vekili, İngiltere gibi büyük bir devletle ticari nünasebeti kesmek isteyebilir, sebepsiz icra edilen bu hareketi hangi hükûmet tasvip eder. Gerçekler ortadadır. “Efendim siz incirlerin içinden jilet çıkardınız.” Haydi, düşüncesiz tüccarlarımıza yüklendik! “Efendim üzümümüz kurtlu” Tuh olsun milletin menfaatini düşünmeyen tacirlere! “Mallarda bir şey yok ama döviz vermek prensibimiz değildir. Size mal verelim.” Ee, ihtiyaçlarımız olan mallar olursa pekala! “Hayır biz ille şu malları verebiliriz ve muhakkak şu fiyat üzerinden bir ödeşmeye girişebiliriz.”
Biz de alış-veriş etmeyiz vesselâm! Türkiye son Osmanlı hanedanının idaresindeki yarı sömürge devlet değildir. İktisadi inisiyatifini takip eden bir milletin siyasi hükümranlığı üzerine gölgelerin en koyusu, lekelerin en meş’umu düşmüş demektir. Türkiye sürülememiş malların yutturulacağı bir şark pazarı değildir. Her şey İngiliz İmparatorluğu’nun ticari müvazenesini sarsmadan işlesin, bilmem hangi leydinin keyif kakaosu, kalitesinden bir zerre kaybetmemek üzere İngiliz ticareti yürütülsün..
Başka kapıya!
Şardağ, R. (1953, Nisan 7). Günübirlik/Söylemek istesem. Ege Ekspres Gazetesi, s. 2.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 