“Türk ordusunun musikası bütün Avrupa milletlerince kabul edildi.”
Hammer
Radyomuzda bu akşam saat 18.30’da bu radyonun ilk günden beri cefasını çekenlerden biri olan muallim Mustafa Kasabalı‘nın idaresindeki fasıl musikisini dinleyeceksiniz. Tahir Buselik, Acemkürdi makamlarından seçilmiş şarkılar arasında bilhassa bir tanesi var ki bir kaç bakımdan bütün İzmirlileri yakından alâkadar ediyor. Bu da Tahir Buselik makamından olan “Çile-i baht-ı siyahım” şarkısıdır.
İzmirliler, bir defa bu eserin güzel bir san’at mahsulü olması dolayısıyla alâkalanacaklardır. Öteyandan bu şarkı, rahmetli Rakım hocamızın başarılı eserlerinden biridir. Bir üçüncü alâkalanma sebebini de söyleyeyim: Eserin güftesi Karşıyaka’nın yetiştirdiği değerli şairlerden biri iken vakitsiz ve çok acı olarak hayatına son veren Tokadizade Şekip Bey‘indir. Yani icracılardan da İzmirli olduğundan bu şarkının hamuru, mayası da tamamen İzmirlidir. Güfteyi aynen yazıyorum:
Çile-i baht-ı siyahım dolmuyor
Hastadır gönlüm şifayab olmuyor
Matemim ye’sim nihayet bulmuyor
Hastadır gönlüm şifayab olmuyor
Yine bugün Ankara Radyosundan, saat 10.15’de Mualla Mukadder Atakan tarafından okunacak şarkıların içinde müteveffa Artaki Candan‘ın Nihavend bir şarkısı var ki güftesini aynen yazıyorum:
Koklasam saçlarını bir gece tâ fecre kadar
Acı duysam gözünün rengine dalsam da senin
Kanatır ruhumu mazide kalan hatıralar
Doyamam ömrüme ben kalbini sarsam da senin
Şimdi bir de bugün Ankara radyosunda 21.45’de Mediha Demirkıran okuyacak. Seansın sonlarında Hafız Hüsnü Efendi‘nin Mahur makamından bir şarkısı var. Bu şarkıyı, Ankara radyosu, programlarına:
“Saba taraf-ı vefadan peyam yok mu?”
diye almış maalesef de bir kısım okuyucular orada gûya “tarf”ı tashih ediyorlarmış gibi “taraf” diyorlar. Yanlıştır; doğrusu “tarf”dır. “Tarf”, etraf demektir. Eskiden kullanılan bu kelime şimdi istimal olunmuyor. Bir zamanlar bizimkiler de “tarb” diyorlardı. Şimdi düzelttiler.
Not:
Mehmet Ünal
Kahramanlar-İzmir
Mektubunuzu aldım. Teşekkür ederim efendim. Siz kozmopolitlere bakmayın, zamanı gelince ve sağ oldukça onların hakkından geliriz inşallah. Onlar hücum ettikleri Türk musikisini değil, hayranlıklarından dem vurdukları Batı musikisini dahi bilmezler. Dediğiniz çok doğrudur. Gerçekten Avrupa’ya musikinin çok sazla icra edilebileceğini de öğreten biziz. Dünya büyük enstrüman kesafetini bizden öğrenmiştir. İşte cihanşumül bir otorite olan Hammer‘in bir cümlesi dikkat buyurulsun: Bir takım mehazı bulunmayan palavra görüşler gibi malumat firuşluk yapmak niyetinde değiliz. Hammer diyor ki: “Türk ordusunun musikası bütün Avrupa milletlerince kabul edildi.” (Hammer, Histoire de l’Empire Ottoman. ,s. 42)
Şardağ, R. (1953, Mart 22). İzahlı Radyo Programları ve Güfteleri / Bugün radyolarımızda neler dinleyebileceğiz. Ege Ekspres Gazetesi, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 