Milletlerin şef durumundaki idarecilerini, yani başlarını, bazı hayvanların başlarıyla vasıflandıran mizahi bir Fransız yazarı meselâ hatırımda kaldığına göre Churchill‘e koç başı, Stalin‘e domuz başı, Hitler‘e buldok başı sıfatını takmıştı. Şu İranlı Musaddık‘a acaba şaka yapmak icap etse nasıl bir sıfat bulunur bilmem ki… Baş olmasına gerçe o da bir baştır ama, nasıl? Otoriter desek, değil. İran şahına “Hududu terk et!” demiş, şah kös dinliyor. Koyun başı diyemeyiz; İngilizlerle petrol mevzuunda çekişip duruyor. “Acaba efendim, keçi başı mıdır, yoksa..” fakat ara sıra tavizat da veriyor. “Ben şaha bile kafa tutan bir başvekilim.” mi dedi; ertesi günü, al sana meclisin önünde biriken on binlerce anti Musaddık‘ın nümayişi!
Evvelki günkü gazetelerde taze bir havadis: “Ey İngilizler ve onların tezlerini müdafa eden Amerikalılar! Eğer İran’ın görüşünü (benim görüşümü demek isteyecek) kabul etmezseniz ben de gider, Ruslarla anlaşırım.”
Fars diyarının bu nevzaman başvekilinin bu sözleri siyaset dünyasında yeni bir çığır açacak mahiyettedir. Demek arzumuz olmadı mı, kendimizi düşmanın göbeği üstüne atıvereceğiz. İşim tatbikat ve blöf tarafının bizce ehemmiyeti yok. İran, Musaddık‘ın kafası kızdı diye kendini bolşevik dünyasına boca eder mi, etmez mi, bu kimseyi alâkadar etmez. Zira son bir kaç senedir, tarihin bu en eski ve gün görmüş milleti zaten o kadar kendi benliğine sahip olamamanın acısı içinde çırpınıyor ki, başvekillerinin beyanatında orijinal, yeni bir cihet yok. Yalnız bir sual: Sözünü geçiremeyince milletini bir başka devlete peşkeş çeksin diye mi bu zatı, milleti başa geçirmiştir. Bu adam öyle ise kimin ve neyin başıdır? Türkçemizde lâtife yollu bir tabir vardır: “Baş ol da…” diye.
Şardağ, R. (1953, Nisan 11). Günübirlik/Soğan başı. Ege Ekspres Gazetesi, s. 2.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 