Dün, bir arkadaş ikaz ettiği için Karşıyaka’da oynatılan yerli filmlerimizden birini gidip gördüm. Gördüm ve ağlamamak için kendimi zor tuttum. Gerçi şimdi pek çoğunuz, yine acıklı, feryatlı, matemli bir mevzu ile karşılaştığımı zannedeceksiniz. Fakat ben buna değil, içimizde halâ yaşayan bir zihniyete hem de ellerimle utancımdan yüzümü örterek ağlamamak için nefsimi bir hayli tazyik ettim.
İki köylü vatandaş İstanbul’a geliyor. Yirminci asırda, Türkiye’de köy ve şehirli münasebetlerinin bu kadar sıklaştığı günlerde nereye gitseler, aptal aptal bakınıyorlar. Bir evde yemek yerken pirzola görüyor tanımıyorlar, kemiğinden tutup “bu ne biçim şey” gibi tetkike girişiyorlar. Şunu görüyor, şapşal şapşal bakınıyor, bunu görüyor “Bu ne menem şey acaba?” der gibi yabansıyorlar. İşin tuhafı, bütün bunlar yetmezmiş gibi bu köylü kardeşlerimiz, türlü kılığa sokuluyor, maskara ediliyorlar.
Yahu, “Köylü efendimizdir!” diyen büyük adamı, sade nutuk savurma vesilesi ile mi sevmedeyiz? Hani onun öteki sözleri gibi ölmez bir kuvvet taşıyan bu söze sadakatimiz? Hani sınıfsız vatandaş oluşumuz? Hani bu memleketin yüzde seksen birini onların teşkil etmesi? Hani bizi sırtlarında taşıyan, istihsal güçlerinin himmetleri ile ayakta duruşumuz? Bütün bunları nasıl unuttuk?
Bu film amili kimdir? Bu filmin senaryosunu yazan hangi görüşü kıt kimselerdir? Daha doğrusu, bu filme neşir izni veren şu ezberden imza atar, basmakalıpçı kontrol heyetinin gözleri kör müdür? Köylü dediğiniz o insanların saf bir tavır içinde, dünyanın en büyük zekâlarını gizlediklerini dünya öğrendi; siz öğrenemediniz mi efendiler?
Ayıp değil mi size, kendi soyumuzu böyle şuursuzca kötülüyor, bindiğiniz dalı kesebiliyorsunuz? Ayıp değil mi size, bu toprağın temel taşlarını hakaretle yerinden sökmeye çalışıyorsunuz? Bir de “Şardağ, kızınca veriştirir.” derler. Ayıp değil mi size, adamı çileden çıkarıyor, böyle kötü kötü yazdırıyorsunuz!.
Hani, film yapmak, senaryo yazmak, bunları kontrol etmek için değil ya, salataya sıkmak için bile aklınıza güvenilemez sizin!
Şardağ, R. (1953, Kasım 26). Günübirlik/Turp sıkılası zihniyet. Ege Ekspres Gazetesi, s. 2.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 