Tavırdaki tevazu, okuyuştaki samimiyet, Sadi’nin kemanı
Büyük bir ömrü dolduran sanat merhalelerine rağmen ulaşılamamış bir mevkiye, küçük yaşında erişen genç sanatkâr Zeki Müren‘in, dün gece Elhamra’yı yerinden oynatan o taktir, o bardak boşanırcasına yağan rahmet misali alkış karşısında gurur duymak hakkı iken, gösterdiği tevazu, sanatkârın orijinal, doyuran ve gönülleri bağlayan sesi üçüncü olarak da, biri müstesna, hepsi de İstanbul Konservatuvarı İcra Heyeti mensuplarından olan muhteşem saz topluluğu dinleyici sıralarını dolduran ince sezişli hemşehrilerimizin gözünü ve gönlünü doldurmuştu. İsmail Dede Efendi‘nin “Kâr-ı Nev” adlı “Yeni Kâr” manâsına gelen Rast eserini mikrofona ilk intibaksızlığına rağmen güzel okuyan, giriş sazındaki ufak aksama ile biraz üzülmüş olmasına rağmen, bu demirden leblebi eseri tamama erdiren Zeki Müren, Lem’i Atlı merhumun ve Selâhattin Pınar‘ın her biri Rast’ını güzel kelimesine taş çıkartan bir mümtaziyet içinde okudu. Bir kaç sayılı sanâtkarın ayrı ayrı çeşnide ve fevkalâdelik içinde okuyuşuna şahit olduğum bu iki Rast, onun göğüs ve hançeresinden gelen seste öyle bir cana yakınlık, içe dokunurluk kazandı ki ben bu sırada Zeki’nin ses cevherinin, iplik iplik karışan gizli ve sihirkâr tılsımın ne olduğunu bir kere daha çözdüm. Bu genç okumuyor, adeta konuşuyordu. Yanımda bulunan bir ihtiyar hanım “Ah benim yumuşak sesli evlâdım!” derken işte bu konuşur gibi okuyuşa, eninlerini, arzu ve hasretlerini doğrudan doğruya ve lâhzada gönlümüze fısıldayan sese işaret etmek istiyordu. Bu geceki konserin kahramanını, sanat bakımından izah için çırpınırken bayan kartal imdada yetişti: “Öyle bir ses ki efendim, şarkılarımızı örselemeden okuyor. İlk defa, memleketimizde, şarkılarımız hırpalanmıyor.”
Bu “hırpalamak” kelimesinin biraz daha altında, samimiyet yatmakta olduğu söz götürmez. O, gerçekten, “Şarkı söylüyorum, haberiniz olsun” der gibi tavır takınan solistlerimizin saflarından dışarıya ilk çıkıp göğsünü hançeresine ve sesini kalbine rapt edebilen lirik sanatkârdır.
(Devamı yarın)
Şardağ, R. (1953, Kasım 28). Müren’in konseri/Tavırdaki tevazu, okuyuştaki samimiyet, Sadi’nin kemanı. Ege Ekspres Gazetesi, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 