50 liraya gam satın alınabilir mi? – “Hoppala yerim” de var – Kasabalı’nın faslı – Şerif İçli yanıldı…
Türk musikisi hakkında bilgiye sahip olmayanların, sık sık tekrarladığı bir bayat hüküm de şu: Musikimiz gam ve keder musikisidir. Demek ki binlerce insan, her gün büyük şehirlerde müzikli gazinolara gidip saz dinlemeyi ve icabında bir gece de 50 lira harcamayı gam satın almak için ihtiyar ediyor. Ne beyhude bir görüş değil mi? Eğer mutlaka bugünkü piyasa musikisinden neşeli sözler istemiyorsa buna şahit olmak mümkündür. Garpta nasıl zirzop kabare şarkıları varsa bizde de dün “Hoppala yarim” şarkısı vardı; bugün de bir “Boyacı türküsü” mevcuttur.
Oysa ki bizim musikimizin aslı, klâsik dalda toplanmıştır. Eski musikimizde ızdırap, çekilmiş olmaktan çok, yaratılmış, sanat ve şi’riyete ulaşmak icad edilmiştir. Buna rağmen onda şen ve şatır şarkılar yok mu? 300 sene evvel “Gelse o şûh meclise” diyen Hafız Post musikimizin dehalarındandır. “Cihar attım, şeş oynadım” diyen, en büyük sanatkârımız olan Hamamizâde İsmail Dede‘dir. Nihayet ince rakik besteci Tab’i Mustafa Efendi‘ye ait olan ve “Gül yüzlülerin şevkine gel” diye başlayan eserde bu çeşit şakrak bir yürük semaidir.
Asıl mesleği matbaacılık olan Tab’i Mustafa Efendi aynı zamanda tabiat sahibi ince, rikkatli ve sanatkâr bir bestecidir. Şetareti söz ve nağmeleriyle şahikasına vardıran bu dehakâr adamın bu akşam muhterem hocamız Kasabalı Mehmet Bey‘in faslında dinleyeceğimiz yürük semai ikaındaki eserinin güftesini terennümleriyle beraber aynen yazıyorum. Zira bizimkilere doğrusunu bellettiğim bu eseri Şerif İçli dostum gelip tashih etmek istemiş, fakat büyük hataya düşmüştür. Şu emin kaynaklara dayanarak aslını bir defa daha yazıyorum:
“Gül yüzlülerin şevkine gel nuş edelim mey aman aman (terennüm)
İyş eyleyelim yar ile şimdi demidir hey aman aman (terennüm)
Bu savtı okur cümlesi güya bilir elbet ten der (terennüm)
A dillere dir na tene dir na te ne dir hey aman aman (terennüm)
Düm de re la dır na te ne dir na te ne dir hey
***
Mecliste durur cümle ayağ üstüne beyler aman (terennüm)
İçin içelim deyu komuş başına eller aman (terennüm)
Bu kavl-i sürahi eğilip sagara söyler ne der (terennüm)
A dillere dir na te ne dir na te ne dir hey aman (terennüm)
Düm de re la dir na te ne dir na te ne dir hey
Mecliste çalındı yine tanbur ile neyler aman (terennüm)
Ol âşık-ı bîçarelerin gönlünü eyler aman (terennüm)
Daire semai tutarak ney ney’e söyler ne der (terennüm)
Şardağ, R. (1953, Mayıs 21). İzahlı Radyo Programları ve Güfteleri / Bir şetaret şarkısı: Gül yüzlerin şevkine gel. Ege Ekspres Gazetesi, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 