Müsade buyurun sizi öpeyim!…
Müstesna makam – Bir şelâle düşün oğlum – Kim onu öpmez ki – Rahmet diliyoruz
Bugün, radyomuzda 18.30’da okuyacak olan değerli solistlerimizden Emin Gündüz’ün bize sunacağı şarkıların içinde, Kürdîlî hicazkâr makamı gibi müstesna bir makamdan seçilmiş eserler var. Hususiyle Rahmi Bey‘le, Artaki Candan’ın iki eseri büyük bir hayatîyet taşırlar. Hicazkâr makamını, Kürdî çeşnisiyle karara vardıran bu makamı, rahmetli babam, zihnime yerleşsin diye şöyle bir tecessümünü yapmıştı. Bir şelâle düşün oğlum: Yükseklerden derin gürültülerle çağlayarak aşağılara düşsün ve tam zemine ineceği yerde bir kaya parçasına çarpsın; ve yeşil bir akis yapsın; işte Kürdîlihicazkâr budur. Evvel, işte bu orijinal makamın baş şarkılarından ikisini Emin’in artık Ege’de sevilmiş, bilinmiş, her evde aksini yaymış olan sesinden dinleyeceksiniz. Birincisi Artaki Candan’ın Sengin Semaî usûlündeki şarkısıdır:
«Cismin gibi ruhun da güzel zannedip ey mâni
Sevmiş idi kalbim seni ancak seni billah
Ruhun meğer ol hoş bedenin aksı imiş pek
Aldanmaz iken didemi aldattı gözün ah»
Kötü bir güfte olmakla beraber, bahsi geçen makamın seçilmiş şarkılarından biri olduğu için tavsiye ederim. Öteki esere gelince. Rahmi Bey gibi Türk musikisine Lem’i Bey‘le beraber klasik tavrı tattırmakta devam eden bu muhterem bestecinin bu akşam Emin Gündüz’den dinleyeceğiniz şarkısı Kürdîlîhicazkâr makamın baş eseridir diyebilirim. Rahmi Bey’in bu eseri, nazarımda değer ifade eden beş on şarkının içinde bulunmaktadır. İşte sözleri:
«Söyle ey mutrib-i nazende eda
Ne imiş aşk ü mahabbet, sevda.
Bâri şerh et ne olur sen de bana
Ne imiş aşk ü mahabbet, sevda.»
⸻
Manası
Ey edası bir hoş olan nazlı mutrıp, ey meclisimizin şakrak şarkıcısı! Anlat bana aşk ve muhabbet nedir? Bâri sen açıkla bana ey neşeler dağıtıcısı güzel, sen anlat: ne imiş aşk, muhabbet ve sevda denilen neymiş?
Emekli bir dostum vardır. Birinci Cihan Harbi’nden miralaylıktan emekliye ayrılmış, yirmi beş sene Avrupa’da ateşemiliterlik yapmıştır. Türk musikisini çok sever. Miralay Raşit Galip Bey bilhassa bu hususta derdi ki: «Beni üç şarkı ağlatır. Bunların başında Rahmi Bey’in bestesi olan yukarıdaki şarkı vardır. Bir gün ahdetmiştim. Rahmi Bey’i tanıyacak ve ilk görüşümde alnından öpecektim. Adresini öğrendim, sokağını buldum. Eve geleceği saati kolladım. Tipini de tarif etmişlerdi. Anlattıkları tipe uygun olan şahsı görünce, yanına yaklaştım:
— Affedersiniz, siz Rahmi Bey misiniz?
— Evet efendim.
— Öyle ise müsaade buyurun sizi bir öpeyim: Şap!
Rahmi Bey şaşırır, fakat hayranını tanıdıktan sonra mesrur olur. Rahmi Bey’in sade alnından öpen bir kişi değil ki… Sağ olsaydı binlerce insan ellerine sarılırdık. Bugün de rahmet dilediğimiz gibi.
Şardağ, R. (1953, Temmuz 8). E. Gündüz’ü dinleyeceksiniz. Ege Ekspres Gazetesi, s. 4.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 