Fransızların, Cumhurreislerini seçmek için bir haftadan fazla bir zamandır tekrar ettikleri turlar nihayet neticelenmiş, bu kadar vakit, devlet reislerinden mahrum kalan dost millet, meseleyi halletmiştir. Bizim gibi uzun zaman tek parti ile idare edilmiş bir memleket için bu hal garipsenecek bir durum arzediyor. Nitekim, yine basında rastladığımız endişe alâmetleri düşüncemizi haklı çıkaracak derecededir. Gerçi bu sefer bizzat Fransa dahi, günlük gazetelerden bir kaçına aksetmiş olan fikirlere bakılırsa, işin uzamasından müteessir olmuşa benziyor. Ama Fransa’dan gayrı memleketlerde baş gösteren endişe Fransızlarda görülene nispette bir kaç mislidir. Fransa’da hürriyet ve demokrasi anlayışı var da bizde, İngiltere’de, Amerika’da yok mu? Şüphesiz öteki memleketler de demokrasi ile idare edilmektedirler. Fakat 1789 ihtilâli ile dünyada hürriyetin bayrağı olan bu uyanık millet, anayasa ve seçim kanunlarıyla hâlâ bir hususiyet teşkil etmekte ve -demem hoş görülürse- ultra bir demokrasi anlayışını muhafaza etmektedir. Bir haftadan fazla Reisicumhursuz kalan Fransızların bugünlerde istifa edecek olan hükûmetin yerine yenisini geçirinceye kadar bir o kadar da başvekilsiz kalması mümkündür. Bunun sebebi, adam yokluğu değil, parti çokluğu ve adam bolluğudur. En küçüğünden en büyüğüne kadar her parti sıkışınca başvekil olacak kimseleri meydana sürebiliyor.
Bütün mesele şurada: Fransa’nın bu haline, yani orada seçimlerin böyle titiz, itimatsız, bazen de istiğna içinde uzayıp gitmesine ağızlar tavanına kadar açık, endişelenmek yersizdir. Ama eğer dünyanın müşterek bir düşmana karşı birleşeceği ve konuşacağı bir çok meselelerin bulunduğu bir sırada dostlarımızın hükûmetsiz ve hatta temsili olarak devletsiz kalmalarını istemiyorsak, bunda da hakkımız vardır. Bu iki çeşit endişe arasında, zahirde küçük bir fark var ama, düşünülecek bir fark.
Şardağ, R. (1953, Aralık 29). Günübirlik/Fransa’da 12inci tur. Ege Ekspres Gazetesi, s. 2.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 