Bir gün dostum Halil Vedat Fıratlı, bana "Sahne" adındaki belediye dergisi için Dr. Petek'in bir yazı vereceğini söylediği zaman, yalan olmasın duraksamıştım. Onu siyasî yazılarile iyi tanımış olmama rağmen bu cephesini bilmiyordum. Kendisile tanıştığım zaman anladım ki o bir takım cevherleri ve üstün kabiliyetleri nefsinde toplamış olan bir insandır. Radyoyu kurarken ona hekimlik saati ayırdım. [...]
Kategori: Edebiyat yazıları
Şiir ne değildir?
"Tercüme edildiği zaman Patagonyalıya da tesir edemeyen şey şiir değildir." RÜŞTÜ ŞARDAĞ Dergimize gönderilen şiirlere (!), sağda solda yayınlanan manzumelere bakıp da hayıflanmamak, yazıklanmamak mümkün değil. Bu arada Salihli'den bir okuyucumuz soruyor: (Şiir ne demektir?) diye. İşte bir bu eksikti. Şiiri bu güne kadar tarif edenler, her tarifte olduğu gibi hata etmişler, komik vaziyetlere düşmüşlerdir. Muallim [...]
PANAIT ISTRATI
Panait Istrati(1884-1935) "Kira Kiralina" dolayısiyle (1) "Angel Amca"da Cosma amcanın her gün odunlukta yattığını gören yeğeni Adriyen soruyor: - Ne vakit yulaf anbarından inersin?- Bataklığa saz koparmağa gideceğim zaman.- Ne zaman bataklıktan dönersin?- Anbara çıkacağım zaman. "Kira Kiralina"da Stavro arkadaşlarına hayatını anlatıyor: "Ben küçücük bir çocuk iken, sebebine bir türlü akıl erdiremeden, anamı her gün [...]
Edebiyatımızda hayatsızlık
“Bizim muharrirlerde ve romancılarda, aşk bile avuç içi kadar bir yer işgal ediyor. Garp ediplerinin otuz beş veya kırkından sonra yazı yazmıya başlamasına mukabil, bizimkilerin bu zamanda duraklamaları hep hayat içerisinden çıkarılmış içtimaî bir temayülleri olmayışından veyahut geniş bir hayat ihtirasının dalgaları arasında çırpınmayışlarındandır.”AHMET KUTSİ Garpte edebiyatın asırlardan beri dönüp dönüp bir niyet tablasının fırıldağı [...]
Romantizm ve realizm meselesi
Her edebî mekteb muayyen bir ihtiyacın, cemiyetin o devirdeki akışile gerçeklenen bir zaruretin cevabı demektir. Tarihin uzun asırlar birbiri peşisıra kovalatıp çarpıştırdığı klâsiklik, romantiklik ve realistlik meseleleri de buna en güzel bir örnektir. Hakikat aranırsa bu kelimeler bile lâstikli şeyler olup muhtelif otoritelerin ağzından türlü türlü anlatılmaktadır. Fransız koleji profesörlerinden Paul Hazard klâsikler hakkında yazdığı [...]
Tevfik Fikret
Fikret... Eski devirlerden bize yadigâr kalan; en az günah sahibi, en temiz ve şiirleri en yüklü olan insan.. Tevfik Fikret(1867-1915) Mısraların üzerinde kımıldanan, titreyip hırçınlaşan, fakat aynı zamanda güzel, başkalarından daha güzel söylemekten vazgeçmiyen ince bir ruh daima endişe dolu bakışlarını içimize serpmekten çekinmez. "Bir gün yapacak fen şu siyah toprağı altın.." Bu satır biraz [...]
Sırtı maddeye dönmüş şiirimiz
"Az yi, az uyu, az iç, ten mezbelesinden vazgeç" HASANKALELİ İSMAİL HAKKI Yüzyıllar boyu sıra, insanlığa, meşale tutmuş bütün büyük başlar, fikrin, sanatın, meyvasının insanlığa sari bir lezzetle ikram eden usta sanatçılar, büyük ülkü adamları, vatan kurtaran kahramanlar hepsi hepsi istiğnanın memesinden emmişlerdir. Yeryüzü ile alakalı bütün lezzetlere insanı veda ettiren, o feragat, o istiğna ve [...]
Klâsik şiirimizde cânân
Yalan, hep yalan ama, ne daha sonraki edebiyatımızda, ne garpta, bu kadar yalan bir vasat üstünde, bu kadar hülya üstüne kurulu, fakat o nisbette özenle işlenmiş bir cânân edebiyatı yoktur. RÜŞTÜ ŞARDAĞ Dünya yüzünde ateşlemedik insan gönlü bırakmıyan bu "cânân" dedikleri de kim? İnsanoğlunun çağ çağ teninde hissetiği sevgili, derin düşünülürse, hiç bir devirde hiç bir [...]
Büyük ıstırap, Haşim’den önce, Haşim ve iki yeni isim
Ahmet Haşim(1884-1933) İnsan acıları sonsuzdur. Büyük ıstırabın; bükülmekten, inlemekten uzak havasına, onun muzaffer ve parlak azabına genç şair arkadaşlarımın inmesini beklerim.RÜŞTÜ ŞARDAĞ Divan edebiyatının bugüne kadar şekil ve kalıp patırtıları arasında gürültüye giden öz vasıflarından biri de büyük ıstırabıdır. Sevmek ihtiyacıyla bir kudrete bağlanmak arzusunun sonucu olan ve fanatik bir din çevresinin tepkisiyle kuvvet bulan [...]
Halit Ziya
Halit Ziya Uşaklıgil(1866-1945) Halit Ziya kendi yerini kendi emeğiyle yapmıştır. Edebiyatımızda onu en çok alınteri dökmüş olan; sevimli, temiz, gayretli bir insan olarak tanıyoruz. Hayat her şeyi yapabilme için insana imkân ve zaman verebilseydi...RÜŞTÜ ŞARDAĞ Mavi ümitlerin çok vakit siyaha kalbolduğu bir hayatta karış karış yürüyen bu insan, benim kafamda birisine aykırı düşen iki zıd [...]
Rüştü Şardağ 