Attilâ İlhan(1925-2005) Son çağ şiirinin, bizde batıdakinden daha çabuk ve daha kolay tutunmasının en büyük nedeni şu: Tartılı ve kesinlikle uyaklı olan eski şiirimizin geleneksel yapısına, ilk etken vuruşu Nazım Hikmet yapmıştı. Kendisinden sonra gelenlere, yeni için, büyük bir savaşım sorunu bırakmadı. Nazım'ın, eski dizin düzeninin çökertirken toplumun büyük tepkisiyle karşılaşmadığı bir gerçek. En koyu [...]
Kategori: İnceleme
Şardağ’ın Hayyam Çevirisi
Sabahattin Teoman Önümde "Ömer Hayyam'ın Rubaileri" adlı bir kitapçık var. Dil üstüne boşaltılıp bir-kaç yudum su ile yutulacak ilâç tozu paketçikleri kadar ufak bir kitap. Unuttuğumuz bir temiz baskı ile, kişiye ilkin yeme isteği veren kaymak içi aklığında bir kâğıda basılmış. Hayyam'ın, bu, yere düşüp binbir parçaya bölünmüş ayna gibi, her parçasında ayrı bir düşün, [...]
Şiirde Üzgü
Garnier kardeşlerin, Paris'te 1971'de yayınladığı, "Zamanımızın eleştirileri" dizisi içindeki Marcel Proust araştırmasını okuyorum. Kitaba ön söz yazan Jacques Bersani, "Kaybolmuş ve yeniden kazanılmış Proust" başlıklı yazısında, "Proust'un" diyor, "Tüm içeriği, geçmiş zamanı bir şiir üzgüsü anlatımı içinde sunmasıdır. Romanda şiir okumaya sizi hazırlamıyor ama, bu üzgünün derin etkisinden de varlığınızı kurtaramıyorsunuz." Mercur de France'ın 1966 [...]
Klâsik Dîvan Şiirimiz Üstüne
Son yayınladığımız Klâsik Divan Şiirimiz'in uyandırdığı ilgi sürüyor. Bizim görebildiğimiz kadar, dört İstanbul gazetesiyle Varlık, Türk Dili, Hisar ve Sesimiz gibi dergilerde kaleme alınan, başarımız yanında bazı eksiklerimize değinen yazılar için saygıdeğer yazarlarına sevgi ve borçluluk duygularımı sunarım. Onlara tek tek yanıtımı da vereceğim ama daha sonra; eleştiri ve değerlendirmelerin ardı gelince... Şimdilik beni bile [...]
Cahit Külebi’nin Sıkıntı ve Umut’u
Bizde halk şiiri üzerinde, Nedim'in, bazı III. Ahmet devri ozanlarının göstermelik ilgileri var. Bu, Tanzimat'ta biraz daha gelişir. Ama pek bilinçli sayılmaz. Cahit Külebi(1917-1997) Ziya Paşa'nın; horlamanın en ağırını kullanarak batırdığı halk ozanları için sonradan kaleme aldığı, "Şiir ve inşâ" yazısındaki davranışı bile, ne istediğini bütünüyle anlatamamış bir ikilik içindedir, çünkü burada da, halk şiirini, [...]
Doğuda Soylar Çorbası
Asya'dan Afrika'ya uzanan büyük doğu kesitinde, ilk dikilişindeki saflığını korumuş tek bir soy fidesine rastlayabileceğimizi düşünmek çılgınlık olur. Dünden bugüne, eski uygarlıklar ve eski milletlerin yıkılmış varlıklarını, kazılarla ortaya çıkaranlar, o renk renk eserleri bir soya bağlarken yüzde yüz tek bir millete şeref yeri ayırabilirler mi? Her utanç verici tarih yaprağında, onlar, birbirini ister istemez [...]
Evren Türküsü
Binbir gece masallarının çocuksu anlatımı içinde, insanoğlunun macerasını dile getiren "Evren Türküsü", zamanımızda, bir gerçek şiir aşamasıdır; görebilenler için. RÜŞTÜ ŞARDAĞ Nahit Ulvi Akgün(1918-1996) Öyle konular vardır ki artık onları yeniden ele almak bir bakıma gereksizdir. Birinci dünya savaşından önceki Rus-Japon çarpışmalarında, Japonların Rusya'yı yenmeleri Gustave Le Bon'un, beyaz soyun sarı soya, her zaman üstün geleceği [...]
Doğu’da Baskı, Korku, Sindirme
Tarih ve coğrafyasal ortamlarını, önceki yazılarımızda çizdiğimiz doğunun, kişilere hazırladığı karakter ve özellikler nelerdir? Bunu belirtmeye geçmeden önce, kan, zulüm ve yalan dinlerin desteği ile beslenmiş istibdat rejimlerini izlemek gerekecek. Türkler Tarih babası Herodotes'un, "Targitaos" ve İbrani kitaplarının Tograma dediği Türklerin, Asya'nın en büyük ve ünlü milleti olduğu besbellidir. Tarihin en eski zamanlarında Ceyhun ve [...]
Tarih ve Coğrafya Teknesinde Doğu
Fransız ansiklopedilerindeki "L'Orient" ve "Levant" sözcükleri, önceleri genel olarak Asya parçasına ve onun batıya uç ermiş yönüne takılan addı. Sonradan Mısır da kıtanın içine alındı. Bu son şeridin katılması, coğrafyadan çok, tarihsel etkilerin zoruyladır. Bugün doğu deyime, artık, geçmiş yüzyıllar içinde en eski ulusların yer aldığı ülkeler dizisi düşünülüyor. Uzak, yakın ve Ortadoğu halinde, üç [...]
Doğu, Bu Bilinmiyen…
"Rüştü Şardağ arkadaşımız, doğu edebiyatı, sanatları ve tarihi ile ilgili yirmi yıla yakın incelemelerinden, doğu ülkelerinde ve yurdumuzdaki izlenimlerinden de esinlenerek 'Doğu nedir?' adlı bir kitap hazırlamaktadır. İlk kez dergimiz, bu ilginç görüşlerden okuyucularına bazı bilgi ve örnekler vermektedir." Doğuyu tanıyabilmenin, onun toplumsal yapısını, bilim, sezgi ve bilgelik yollariyle açık seçik görebilmenin olanağı bulunsaydı, binlerce [...]
Rüştü Şardağ 