Şardağ’ın Hayyam Çevirisi

Sabahattin Teoman Önümde "Ömer Hayyam'ın Rubaileri" adlı bir kitapçık var. Dil üstüne boşaltılıp bir-kaç yudum su ile yutulacak ilâç tozu paketçikleri kadar ufak bir kitap. Unuttuğumuz bir temiz baskı ile, kişiye ilkin yeme isteği veren kaymak içi aklığında bir kâğıda basılmış.  Hayyam'ın, bu, yere düşüp binbir parçaya bölünmüş ayna gibi, her parçasında ayrı bir düşün, [...]

Türk Dil Kurumu Düşmanlığı

Şardağ'ın yaşamı görmeye elvermese bile, katkısız ve zengin dilimiz, gelecek kuşaklara tüm arınmışlığı ile mutluluk verecek...RÜŞTÜ ŞARDAĞ Başlangıçta değerli bilgin, rahmetli Ahmet Cevat Emre ile Kurumun Türkçe, Dilbilgisi kolunda bir süre çalışmıştım. Bugün üyeleri arasında değilim. Yaşamım boyunca, yazılı ya da sözlü olarak, "Bana şu olanağı tanıyın" diye resmi, yarı resmi ve özel kuruluşlardan dilekte [...]

Klâsik Dîvan Şiirimiz İçin Yazılanlar

Şardağ, güzellik alıp satıyor, çirkinle işi yok!Rüştü Şardağ Anatole, France, Roma yıkıntıları üzerinde, eleştirinin faydasını tartıştırdığı iki kişiden birinin arkasına gizlenerek, "Tüm eleştiriciler" der, "Tarihte hep tepetaklak gelmişlerdir. Çünkü büyük bir sanatçı olamamışlardır. Ne var ki her sabah, gözünü dünyaya açan sanatçı, kendisini çekememezlik içinde gözleyen eleştiricilerin varlığını bilir ve toparlanır. Görüyorsunuz ki onlar yine [...]

Suud Kemal Yetkin İçin…

Suud Kemal Yetkin*(1903-1980) 1936'larda, kardeşim  Yaşar Nabi ile, 1944'te de Suud Kemal'le kuruldu dostluklarımız. "Varlık"ta ve bir süre yazı işleri müdürlüğünü yaptığım Ülkü'de yazdıklarımla ilgilenmiş. Hocam Kudsi Tecer, beni onunla tanıştırdı.  Bir yaz akşamı, Rüzgârlı Sokak'taki eski Ulus'un bir odasında kendisiyle uzun uzun konuştuk. Gazetenin edebiyat sayfasında yazması, hatta gezide olduğu zamanlar, sayfayı düzenlememi benden [...]

Şiirde Üzgü

Garnier kardeşlerin, Paris'te 1971'de yayınladığı, "Zamanımızın eleştirileri" dizisi içindeki Marcel  Proust  araştırmasını okuyorum. Kitaba ön söz yazan Jacques Bersani, "Kaybolmuş ve yeniden kazanılmış Proust" başlıklı yazısında, "Proust'un" diyor, "Tüm içeriği, geçmiş zamanı bir şiir üzgüsü anlatımı içinde sunmasıdır. Romanda şiir okumaya sizi hazırlamıyor ama, bu üzgünün derin etkisinden de varlığınızı kurtaramıyorsunuz." Mercur de France'ın 1966 [...]

Şiirde Biçimcilik

Cumhuriyet'e kadar gelen Türk şiirinde -ayrıcalık taşıyanlar dışta tutulursa- bir nazım, yani dizin sorunu süregelmiştir. Klâsik divan ve halk şiirimizin biri arûz, ötekisi hece olmakla birlikte ortak yanlarından biri, değişmez "Manzûmecilik"leridir. Efâil ve Tefâîl kalıplarının beş yüzyıl süren tekdüzeliği, İslâmlıktan önceki ve İslâmlığın benimsenmesinden sonraki klâsik halk şiirimizde de tıpkısına yinelendi. Çoğu 4+4+3 ve 6+5 [...]

Klâsik Dîvan Şiirimiz Üstüne

Son yayınladığımız Klâsik Divan Şiirimiz'in uyandırdığı ilgi sürüyor. Bizim görebildiğimiz kadar, dört İstanbul gazetesiyle Varlık, Türk Dili, Hisar ve Sesimiz gibi dergilerde kaleme alınan, başarımız yanında bazı eksiklerimize değinen yazılar için saygıdeğer yazarlarına sevgi ve borçluluk duygularımı sunarım. Onlara tek tek yanıtımı da vereceğim ama daha sonra; eleştiri ve değerlendirmelerin ardı gelince... Şimdilik beni bile [...]

Cahit Külebi’nin Sıkıntı ve Umut’u

Bizde halk şiiri üzerinde, Nedim'in, bazı III. Ahmet devri ozanlarının göstermelik ilgileri var. Bu, Tanzimat'ta biraz daha gelişir. Ama pek bilinçli sayılmaz.  Cahit Külebi(1917-1997) Ziya Paşa'nın; horlamanın en ağırını kullanarak batırdığı halk ozanları için sonradan kaleme aldığı, "Şiir ve inşâ" yazısındaki davranışı bile, ne istediğini bütünüyle anlatamamış bir ikilik içindedir, çünkü burada da, halk şiirini, [...]

Doğuda Soylar Çorbası

Asya'dan Afrika'ya uzanan büyük doğu kesitinde, ilk dikilişindeki saflığını korumuş tek bir soy fidesine rastlayabileceğimizi düşünmek çılgınlık olur. Dünden bugüne, eski uygarlıklar ve eski milletlerin yıkılmış varlıklarını, kazılarla ortaya çıkaranlar, o renk renk eserleri bir soya bağlarken yüzde yüz tek bir millete şeref yeri ayırabilirler mi? Her utanç verici tarih yaprağında, onlar, birbirini ister istemez [...]

Ecevit: Şiirleri, Şiir Anlayışı

Bülent Ecevit(1925-2006) Paul Sartre bile dayanamaz. Rimbaud'yu işleyen betiğinde, "Şiire kıymayınız" der. Amacı, yalnızcana, şiiri toplumcu kavganın aracı yapmaya karşı çıkmak değil ki! O şiirin, kavgada, düz yazı türleri gibi güçlü bir silâh olamayacağına da inanır.  Gerçek de budur. Cumhuriyetten sonra şiirini değerlendirirken sağ, sol, ya da orta yolda yöne tutmuş kişilerin, en az ortak [...]