İki Gazel

Arkadaşımız Rüştü Şardağ, divan edebiyatının en güzel örneklerini ahenk ve sanat değerini muhafazaya çalışarak dilimize çevirmektedir. Bu çalışmalardan iki örnek sunuyoruz: Nef'i'den Gazel Sensiz bu tende ey sevgili ne sağlık ne can kalırTut ki bedende can var hasretin rahat mı kalır Ne senden ayırt avunmam çaresi varNe taliim yar olup da kavuşmaya fırsat var Gönül [...]

Divan Edebiyatı

Divan Edebiyatı nedir? Tâ altı yüz yıl önce küçük bir mısra içinde dokunan bir teselli şiiri mi, bir hikmet sedası mı, bir mahrumiyet besteli nağme mi? Koynunda ruh kıvrımlarını, gönül harabelerini, sabır ve vefa şaheserlerini yaşatan beyitler mi? Divan Edebiyatı hep ağlayış olduğuna göre insanoğlunun değişmez hassaslık noktalarını yakalamasını bilmiş bir sır mı? Yani insana [...]

Fransız Şiirinden Çeviriler (6)

Jean Moréas(1856-1910 Moréas’tan Seçmeler Şimdi siz yeniden açacaksınız, Sevimli çiçek bahçeleri.Bir uğultuyla dolacakMezarları koruyan ağaçlar;Eğilecek yere doğru kemerleri. Örtün, güçlü dallarınızı, örtün, Yumuşak bir yeşille ağaçlar.O soğuk güney rüzgârı esene dekO'nun güzelliği daha da artsın diye,Yattığı toprakÖlgün, sarı yapraklarla aydınlanacak * Bu taze genç mezarlıkta,Bir taşa oturmuşum.Vakit gecedir, Susmuş ağaçlar, SusmuşumNe imrenme, ne sızlanış...Her yana serpili çiçeklerle, Dalmışım günün sönüşüne [...]

Fransız Şiirinden Çeviriler (5)

Jean Moréas(1856-1910) Moréas'tan SeçmelerAkıp gidin, Uzaklaşın benden hüzünlü anlarEy öfke, ey pişmanlıkEy beni, birkaç zaman Ölülerimle sarmaş dolaş eden hatıralar.  İncecik patikalar,Çeşmeler, duman duman..Yabani konduların belirsiz ışıkları,Rüzgar sesi, iniş sesi,Kuyu kuyu mağaralar.. Böcekler, tırtıllar, güzel nişanlılar;Karınca gibi çok, Kıpır kıpır olan herşey..Bırakma, kovma beniEy doğa tanrısı, bugün;Ocağına düşmüşüm. * N'etmeli,Gülün kurum satışını n'etmeli?RüzgarYapraklarını savuracak olduktan kelli. N'etmeli,Bu zekâ [...]

Fransız Şiirinden Çeviriler (4)

Jean Moréas(1856-1910) Belle Lune Güzel aySeviyorum seni, böyle pırıl pırıl;Işıtırken, tembel bir limanın çelişik direkleriniVe hayal ediyorum okşadığını, bu ışıkların, Köhne parkta dayandığım mermeri Seviyorum taze ışığını, uçuk güzelliğini,Ne hoşsun gümüş kumlukta, göl kıyısında,Engin gecelerinde, bu sonsuz ovanınVe sevgili Paris'inde, ocak başındaKöz başında. Été tous les... Ey yaz! Mevsimin taşıdığı bütün arzularBaharınkiler gibi yitirdi tadınıAllahaısmarladık ılık [...]

Fransız Şiirinden Çeviriler (3)

Jean Moréas(1856-1910) Je viens de mal... Ey gül, kurumlu* gül; Işığın parlak, gerçi şanın yüce;Pırıl pırılsın, tek başına; Yeşil otlardan bir demet içinde.Rahatı dile getiren bir göz gibisin ama, Bir çift acı sözüm var sana: Kuzey kentlerinde başıboş dolaşırkenBir gün, gotik bir kapının duvarına karşı oturmuş,Seyredeceğim seni. Ölüm ve yağmur saçan rüzgârda titrerken Görüneceksin bana, Daha solgun ve hayalsi. Demeyin bana, Söylemeyin, Hayat [...]

Fransız Şiirinden Çeviriler (2)

Jean Moréas(1856-1910) O ma lyre... Ey lirim, kaldıralımBir tabut gibi üstümüzü örten tozu toprağıVazgeç artık, dinleme, Bu koyu koyu ağıtları. Yok yok, yansıtmalısın,Sert acılardan doğma üzgüyü, lir, Yalan olmayanDenizlerin masal kuşu sen değil misin?Ki rahatlıyorsun, Her sızlanışında dalgalardan.  Kasım rüzgârıyla soyut, Duruk bir hüzünle düşünüyorum;Orman kıyısında kurulu bu küçük kasabada.Uzakta, ocak başında yün örer bir ihtiyar, Gecelerden doğma çabada. Ey [...]

Fransız Şiirinden Çeviriler (1)

Jean Moréas(1856-1910) Les Roses Sevdiğin güllerin dökülüyor yaprakları Bir bir.Mevsim boyu, sarı filizler öyle kalacak değildir.Biraz soluk aldırdı tatlı esen Batı rüzgarı.Ama bu oyunu oynayanIrmakları taşıran hoyrat Kuzey rüzgârı Neyinize gerek sizin,Sevinç tanrısının seslenişi,Bilmiyor musunuz ki, Melal tanrısına özgü, çalgıyıEline verseniz de Delilik sayarım çalmayı Lerre Que.. Gene örtüyorsun sarmaşık,Çobancıl bir iyilik ve şefkatle yıkıları,Hele ne seviyorum seni [...]

Devirler Açan Zola

Émile François Zola(1840-1902) 1840'dan onun ölüm tarihi olan 1902'ye kadar uzanan bir hayat, Zola için pek basit, pek kısa ve pek ömürsüz olur. Fakat bu altmış iki yıllık ömrü kaplayan çağ ve bu çağın Fransa'sı sosyal ekonomik dalgaların birbirini hırpalayan tazyikleri altında kıvranmadadır. Bu devir, aristokrasinin yıkılıp yerine hakir şehir çocukları sınıfının geçişini, 1789 idealist [...]

Yüzüncü Doğum Yılında M. Emin Yurdakul İçin

Mehmet Emin Yurdakul(1869-1944) O, sanatını ülküsüne adamış, halka dönük, altın kalpli bir insandı. “Vatanda hür ve mesut ömür sürmek bir hakken, esir olmak, mazlûm olmak, sefil olmak, bu neden?” diye başkaldırıyordu. Yurdakul’u, hırsızların, müstebitlerin, topraksız köylüyü soyan ağaların, İslâm dinini gerçeğinden uzaklaştıran sahte adamların, uygarlık düşmanlarıyla, sömürücülerin, köylüyü ezenlerin karşısında buluruz. Doğumunun üzerinden yüz yıl [...]