70 odalı, 9 stüdyolu radyo sarayı Asıl üzüntümüz - Zengin ve rengin fasıl - Parazitler müsaade ederse - Gönülleri tutuşturan adam - Ney’ mi İsrafil’in sûru mu? Sesi, akşam, 18.30’dan sonra, yurdun her tarafına olduğu gibi İzmir’imize de parazit ve hava dalgalarıyla, karışarak gelen İstanbul Radyosu'nun bir Paris istasyonunun yanıbaşında yer alması, ayrıca civarında bulunan [...]
Etiket: Fatih Sultan Mehmed
Avrupa’da musiki
Fatih'in yumruğu - İlk notalar - Messe nedir? - Bizim dini musikimiz ne alemde... Biliyorsunuz ve devirleri ayıran tarihçelerde biliyorlar ki Ortaçağ, ilk çağ, yeni çağ diye devirler keskin bir bıçakla birbirinden ayrılmaz. Her devrin kökü bir evvelki devrin içinde ve yine her yeni devrin dalları gelecek devirlere uzanaktır. Fatih’ten evvel İstanbul ve Bizans'tan amiller [...]
İstanbul’u sık sık fethetsek ne güzeldir ne güzel!
İstanbul’u her gün fethedemez miyiz? 500 sene sonra yerinde bir alâka ile fetih gününü andığımız bu sevimli şehrimiz vesile oldu da radyolarımızda musikî bakımından çeşit çeşit repertuarlarla karşılaştık. Bir defa mehter müziği, cenkçi bir milletin çocukları olduğumuz, kahramanlığı cihânı tutmuş bir milletten geldiğimiz için hepimizin ruhlarına şevk iksirini boşalttı. Meselâ ayda bir defa olsun bu [...]
İstanbul üstüne / Mümkün mü beyan..
Arap medeniyetinde camiler şerefesizdi. Bizans'ta kubbeler biraz mahaddepçe idi. Biz hem kubbeli, hem minareli camiler yaptık, Şark'tan da Bizans'tan da tesir aldık. Ama İstanbul semalarına uzananlar bütün dini mâbedlerimizde bir Türk üslûbu yaşamaktadır. Süleymaniye'nin kubbe saçaklarını, geceleyin denizi yakan yakamozlar gibi karanlık, loş ve mor ışıklara boğan o harika çiniler Konstantiniyye'nin Türk'ten yediği ebedî damgalardır. [...]
İstanbul üstüne / Ve ulema…
Bir şehir fethedilmişti ki adaletin o yerde bir kardinal şapkası kadar bile namı yoktu. "Halık-ı arz" adına; Muhammed adına konuşan Fatih, haksız yere ellerini bağlattığı bir Rum vatandaşa hayatının sonuna kadar tazminat ödemeye kendisini mahkûm eden şer'iye mahkemesine, dünyaları eğediren boynu ile eğildi. Değil Müslümanlığa veya diğer bir dine, İsa'yı biraz farklı yorumlayan bir mezhebe [...]
İstanbul üstüne / Hak edilmiş şehir
Şimdi artık bu güzel şehir, lâyığı olan taraveti takınmalı değil miydi? Türkler gelmişti İstanbul'a. Nağmeleri, lahinleri ebedî saltanatına kavuşturan musiki odaları görünmeliydi. Mermeri gergef gibi dokuyan koca mimarlar, zekâlarını sıvamalıydı. Boğaziçi inci gibi işlenmiş saraylarla, yarına kalacak bu âbidelerle donanmalı, hayır ve iyilik eserleri çeşmeler, hanlar, ilim ve medeniyet yuvası medreseler dört bir yana yaslanmalı; [...]
İstanbul üstüne / Devirler deviren
İstanbul, İslâm ordularının kaç defa kuşatıp zaptına muvaffak olamadığı bu şehir mutlaka Fatih Sultan Mehmed'in dev iradesiyle kapılarını Türk'e açacaktı. Fatih, bir gece Sadrazam Halil Paşa'yı yatak odasına çağırıyor: "Bak" diyor, "Lala!, şu bozulmamış yatakla, bu uyku tutmamış hükümdarı gör! Çok uzun değil, pek kısa bir zamanda İstanbul Rumlardan alınacaktır." Müthiş hazırlık. Rumelihisarı'nın inşası. Konstantin'in [...]
İstanbul üstüne / İstanbul’a doğru
Bu bir hayâl veya düşte seyredilmiş vesvese mi? "İstanbul, İstanbul" diye Orta Asya'dan kalkıp kalkıp taşan sellerin son uğrağı mı? Hülâgû'yu çıldırtan, Attilâ'ya uykusunu haram eden, İslâm dininin büyük tebşircisi Muhammed'in, şehadet parmağı ile "gaye" ve temennilerden biri olarak işaret ettiği bir ülkü şehiri mi? Alparslan ordularının yarım kalmış ümidi, Bizans'ın Kâbe şehri, Selçûkîlerin davranışına [...]
Yediği naneye bak!
İstanbul'da çıkan bir gazetede bir tarihı roman tefrikası gördüm. Muharriri yeni bir isim olduğu için bir göz atayım dedim. İşte mevzuu: İkinci Sultan Murad'ın oğlu şehzade Mehmet sünnet ediliyormuş. Bu yüzden büyük bir eğlence tertip edilmiş, bu eğlencede Sırplar, Ulahlar ve diğer bazı milletlere mensup esirler ortaya çıkıyor, birbirlerini bıçak, demir, çivi vesair kesici maddelerle [...]
İstanbullular uyanın
Sakın, bana, bazı, tarihini bilmezleri yaptığı gibi, “İstanbul’da, yerli İstanbullu kaldı mı?” demeye kalkmayın. 18 yaşına kadar Beylerbeyi, Üsküdar, Çamlıca’larda yaşamama karşın ben de İstanbullu değilim. Fatih dönemine kadar İstanbullu mu vardı? İstanbul Belediye Başkanı adaylarına, İstanbullu olmadıkları yolunda yapılacak sitemin bir anlamı bulunamaz. Biz buralara nerelerden geldik efendim? Rumeli’lerden, Anadolu’dan, Horasan dolaylarından ve Ada’lardan. [...]
Rüştü Şardağ 