Yumuşak daha yumuşak

Julien Benda, eski Nouvelle Litteraires'lerden birinde, tartıştığı arkadaşının sert yazısını yanıtlarken, "Neden daha yumuşak değilsiniz? Siz beni kızdırmak mı, düzeltmek mi istiyorsunuz? Öfke küpü olmak hiç güzel değil" diyordu.  Günümüzde siyaset pazarında öfke, doları da aşıyor, değerce. Daha yumuşak olamaz mıyız? Söz gelimi gazetemizin sevgili bir başyazarı var. Her gün, ne utandırıcı cümlelerle nicelerine, ne [...]

Dergilerde şiir

GENÇLİK ve olgunluk çağımın Nouvelle Litteraire’inde, Julien Benda, sevdiklerim arasındaydı. Bir baş yazısında şiir için ne diyordu; “Renk renk, anlamca derin ya da boş, bunca sözcükler.. Sanki kucak kucak yaz çiçekleri.. Bunları kullanarak değişik yüzyılların insanlarında tıpkısı ateşleri yakacaksınız.” Henüz yirmi üçümde, kendimi tanıtmadan, yaşıtım ozanları tanıtıyorum, Ulus’un edebiyat sayfasında: Cahit Sıtkı’lar, Dıranas’lar, Orhan Veli’ler, [...]

Dünya Tiyatrosunda Yerimiz

Batıda da 15. yüzyılın tiyatrolarını ilkel, biraz palyaçoluk havası içinde buluruz. “Eski Yunan’daki gelişmiş, kişileri çoğalmış, perdesi, dekoru olmasa bile, sanatçı ve konu kompozisyonu tamamlanmış tiyatrolardan sonra bu iniş niye?” demeyin. Uygarlıklar tarihi, dünya grafiğinde zikzaklarla dolu. Yükselişler ve düşüşler.. Türk tarihinde tiyatroyu araştırmaya kalkanlar, Orta Asya’daki anavatanımıza kadar yol almalı. Bugün oralarda yurdumuza göç [...]

Dîvan şiirine bakalım

Milli Eğitim Bakanlığı’nın liselerde okuttuğu kitaplar, hem yöntem, hem içerik bakımından dîvan şiirini sevdirici değil. Hatta bu şiirden tiksindirici de. Bakanlığın kurduğu, başkanlığını naçiz şahsıma bırakılan komisyonda, çok değerli arkadaşlarla bu konuda aldığımız karar şuydu: “Dünyada ve bizde dîvan şiirine özgün bir akım olarak bakılır. Ama çocuklarımız bu edebiyattan yılgın. Çünkü yöntem bozuk. Aruz kalıplarını [...]

Klâsik Dîvan Şiirimiz İçin Yazılanlar

Şardağ, güzellik alıp satıyor, çirkinle işi yok!Rüştü Şardağ Anatole, France, Roma yıkıntıları üzerinde, eleştirinin faydasını tartıştırdığı iki kişiden birinin arkasına gizlenerek, "Tüm eleştiriciler" der, "Tarihte hep tepetaklak gelmişlerdir. Çünkü büyük bir sanatçı olamamışlardır. Ne var ki her sabah, gözünü dünyaya açan sanatçı, kendisini çekememezlik içinde gözleyen eleştiricilerin varlığını bilir ve toparlanır. Görüyorsunuz ki onlar yine [...]

Sanat mı modaya tabidir, moda mı sanata?

Julien Benda(1867-1956) Bir zamanlar, genç bir Estet (Esthete) bana modern müziği methediyor ve onun beşer ruhuna o kadar büyük bir kudretle hitap eden incelikleri anlatıyordu. Ben ona, garip devrimizin ihtiyaçları üzerinde, kat'iliği içinde güzel gibi görünen bazı şeyler düşünüp düşünmediklerini sordumdu. Mesela: "Gathetique"in Adagio'sunu, yahut "Sihirli Flüt"teki papazların kalbini.  O bana şöyle cevap verdi: "Biz [...]