Arap medeniyetinde camiler şerefesizdi. Bizans'ta kubbeler biraz mahaddepçe idi. Biz hem kubbeli, hem minareli camiler yaptık, Şark'tan da Bizans'tan da tesir aldık. Ama İstanbul semalarına uzananlar bütün dini mâbedlerimizde bir Türk üslûbu yaşamaktadır. Süleymaniye'nin kubbe saçaklarını, geceleyin denizi yakan yakamozlar gibi karanlık, loş ve mor ışıklara boğan o harika çiniler Konstantiniyye'nin Türk'ten yediği ebedî damgalardır. [...]
Etiket: Nef'i
Bizim klâsiklerimiz
Çok şükür ki Millî Eğitim Bakanlığı'nda, yıllar sonra büyük bir uyanış belirdi. Sayın Eğitim Bakanı, haber verdi: Bizim de klâsiklerimiz, millî kıymetlerimiz vardır; yetişmekte olan nesillere onları da kazandıracağız. Bizim millî kıymetlerimizden maksat nedir? Bu hükmün ihata ettiği değerler hangileridir? Bu hususta kesin bir ışığa kavuşmuş değiliz. Fakat sayın Bakan'dan klâsik şiirimizi ihmal etmemesini candan [...]
Klasik şiirimizde aşk
Bir dîvan doldurma zorunluluğu düşünün. Rakiplerinden aşağı kalmamak için alfabenin bütün harflerini kafiye olarak kullanma yarışı içinde en esprili, en güzel gazelleri sıralayacaksın. Osmanlı Türklerinin benimsediği Arap ve bazı da Fars harflerinin hepsiyle birlikte, sık sık kendini zorlayarak gazeller yazacaksın. Diyelim sonu “b” harfiyle biten gazel dolduracaksınız. “Kitab, bâb, müâb, icâb, gülnâb” gibi.. Her üç [...]
Beş yüzyıl sonra Sinan…
Kayseri’nin, sonradan kendi adıyla değiştirilmiş Cirlavık köyünden bir çocuk. Eli içten marifetten yana cıvıl cıvıl. Zekâsı ateş. Kümes yapıyor, kulübe çatıyor, akarsu için yollar düzenliyor. 1930 yılında torununun torununun mezarı bulunuyor, Sinan’ın. Osmanlı devletinde yetenekler hemen üste çıkar, korunur. Sinan derhal İstanbul’a getirilir. Yeniçeri Ocağı’nda saat onaran zemberekçi ağadır. Daha sonra yapı ustası, en sonunda [...]
İki Gazel
Arkadaşımız Rüştü Şardağ, divan edebiyatının en güzel örneklerini ahenk ve sanat değerini muhafazaya çalışarak dilimize çevirmektedir. Bu çalışmalardan iki örnek sunuyoruz: Nef'i'den Gazel Sensiz bu tende ey sevgili ne sağlık ne can kalırTut ki bedende can var hasretin rahat mı kalır Ne senden ayırt avunmam çaresi varNe taliim yar olup da kavuşmaya fırsat var Gönül [...]
Divan şiirinde doğrudan da güçlü şeyler var: Yalan
Divan Şiirimizin, İran edebiyatından etkilenişi olağandır. Batıda henüz hukuksal millet kümelenişlerinin görülmediği zamanlarda eski İran kültürüne; İranlılaşmış Türk boylarının, Asya'dan taşıdığı uygarlık kalıntıları da katışarak zengin ve yüce Fars kültür, uygarlık ve şiiri doğmuştu ve Hint'ten Bizans'a tüm ülkeleri yangın alevi gibi sarmıştı. İşte, Müslümanlıkta sünnî kalan Tür aydınını, Şi'î İran'ın divan kucağına atan, hatta [...]
Rüştü Şardağ 