Halk şiirlerinde vatan duygusu (II)

Ruha; tabiat diye, kuş, ağaç, dere, dağ diye giren o şey, bu şiiri besliyen dünya, vatandan başka nedir?RÜŞTÜ ŞARDAĞ "Bülbül" kelimesi gerek halk şiirinin, gerek büyük Türk edebiyatının muhtelif devrelerinde şairlerin biricik vefalı dostu olagelmiştir. Maksatları dağılmış arzuları boğulmuş gönüllerin en büyük dert otağı, kalb şikâyetlerinin dinletilmek istenildiği arkadaş bu yurdun dört bucağında eşsiz nağmesi [...]

Halk şiirlerinde vatan duygusu (I)

Halk şiiri denen ve tarifine bir türlü sıfat bulamadığım bir başka türlü derin, bir başka türlü esrarlı ve bir başka türlü samimi olan bu sahaya ben de gönül vermiş bulunuyorum.RÜŞTÜ ŞARDAĞ Birkaç yıl önceye kadar şaşardım: "Neden bu bağlanış halk şiirine, münevverlerin, son nesil şairlerinin halk edebiyatına karşı mistik bir sevgi ile hayran oluşları neden?" [...]

Fikirsiz edebiyat mı? Fikir anlayışsızlığı mı?

Ya büyük bir fikirsizlik içinde yüzen, veyahut fikir diye kötü bir ahlâk hocalığı, softa nasihatciliğine müracaat eden, hâlâ ya "mana"sızlığın ya ukalâlığın izleri farkedilen zavallı edebiyatımızı gerçek fikre, bölünmez parçalanmaz fikre ve "mana"nın hakikatine doğru sürüklemek lâzımdır. rüştü şardağ Belki küremizin geçirmekte olduğu büyük buhran bu hususta bir âmil (etken) teşkil etmektedir. Belki eskimiş devirlerin [...]

Dostluk ve vefa

Türk edebiyatı, Tanzimat başındanberi sayfa sayfa karıştırıldıkça büyük kusur ve hata yığınları arasında, ne büyük ümit şûleleri de arzeder.  Beşerî edebiyatın; yâni insanla alâkadar bir şeyi değil, her şeyi, hep mukaddes olan insan zaaflarını, faziletlerini tercihsiz olarak kardeşlerine anlatmaya çalışan edebiyatın içinde dostluk ve vefa denilen bir cihet de var ki her vasıf gibi ona [...]

İki yeni kitap

Zuhurî Danışman (1902-1972) Elimde bir kitap duruyor; Ankara üçüncü orta okul müdürü Zuhûri Danışman'ın "Bir Muallim Konuşuyor" adlı eseri. İkinci cildini de sonradan neşredeceğini haber veren müellif bu ilk eserinde yeni bir hatıratçı vuzuhiyle karşımıza çıkmıştır. Reel dünyadan alınmış ve hayal kanevasıtaslağı içinde düzene sokulmuş telif pek çok eserler yazılmış olmasına rağmen Ahmet Rasim'den beri [...]

Şiirimizin veçhesi

Şiir buhranlı ise, muztaripse veya orijinalite arıyor veyahut nostaljik bir türkü çağırıyorsa, bu sokak, bu şehir, bu dünya böyle olduğu için öyledir. Dünküler, hattâ bir kuşak evvelkiler okunmuyorsa bu hal, dünyalarının çoktan değişmiş olduğunu gösterir. rüştü şardağ Şiirimizin dünya şiirile birlikte geçirdiği bir buhran var. Neden inkâr edelim? Bu buhrana, iki nokta esas olabilir: Muhit [...]

San’atta şahsiyete doğru

Şair en monarşik devirlerde bile hissin ve fikrin her türlüsünü kendine mahsus bir dille anlatagelmiştir. Sanatkârları bu yüzden alkışlarız. Rüştü şardağ Dar bir vaka kanevası kurmak ve bir defa onun içine girince binbir titizlik göstererek vakanın dekorasyonunu tamamlamak, okuyucuyu vakanın macerasiyle beraber sürüklemek.. Geçen haftaki yazımda şahsiyete doğru giden sanatkâr için bu zihniyetin ne büyük bir [...]

4 eser 3 mecmua

"Mevsimin asmalara verdiğini Dudaklarıma getirmiyor kadehler..Çok sürmez evimde misafirliğimArabam dışarıda bekliyor"Rıfat ılgaz Geçen haftanın elimize geçen kitaplarından bahsederken en başta neşredileli on beş günü geçen bir tercüme ile yazıma başlamak istiyorum.  Tiyatro mektebi almanca muallimi Emin Türk Eliçin tarafından bize şükran duyguları besletecek kadar temiz bir surette dilimize çevrilen tanınmış Amerikan muharriri Nipton Senkler'in "Altın Zincir" [...]

Şiirimizde tahlil

Fanî hayatımızın en renkli cephelerini resmeden, insan zaafının en garip belirtilerini aksettiren, cemiyetlerin, insanlardan kazanmış oldukları bir sürü bedbahtlığı saadete kavuşturmak isteyen şiir bütün bu vasıflarını tahlilden, derinlikten uzaklaştıkça kaybetmeye mahkûm olmuştur. Garp dünyasında birbiri ardınca yıkılan edebî mekteplerin ayakta kalabilen şakirdlerine bakınız: Her mısralarında avuç dolusu tahlil var.rüştü şardağ Nihayet umumî edebiyat meseleleri arasında [...]

Bir borç hikayesi

- Koca karının haberi olmaz mı dersin?- Yok canım, nereden olacak?- Hemen bugün başlıyalım mı?- Öyle ya! Hazır bugün Üsküdar'da pazar var. Şemsi ile Duman Ali arasında geçen bu konuşmalar kahvedekiler üzerinde bir şüphe uyandırmış olacak ki yavaş yavaş gözler onlara doğru döndü. Bazısı iskemlesini çevirdi. Bunu hisseden Şemsi, vaziyeti göz kaş arasında Duman Ali'ye [...]