Şu sırtında torbası, elinde çantası, Fransa’dan kalkıp, dünyayı meteliksiz dolaşmaya çıkan Fransız’ın fotoğrafını bir sabahçı refikimizde bilmem gördünüz mü? Sevimli çocuğun ilk bakışta “çalışmadan, kazanmadan karın doyurmak ve gönül eylemek” gibi bir hükümle karşılayacağımız hali var ki insan biraz derin düşününce yanıldığını anlıyor. Neresi zahmetsiz? Bir takım tuhaf nazarlar, yanlış hükümler altında ezilmek, insaniyetin henüz bir büyük arsada toplanamamış olan yabancı bahçelerinde gezinmek pek okadar hoş bir şey olmasa gerek. Sonra bu adama: “Meteliksiz dünyayı dolaşmaya çıkmış; vay bedavacı, vay lüpçü vay!” dememiz de mümkün değildir. Onu tembel, parazit olarak tevsif etmemizde ise manâ görmem. Zira adamcağız Fransa’dan kalkmış, yaya olarak Türkiye’ye gelmiş. Akşamları komşusuna oturmaya gitmek için kendini yumuşak sedirden ayıramayan zamanımızın lâgar (uyuşuk) insanı yanında şu gencin, giyim kuşam ve paradan yana tiğteber (meteliksiz), dünyayı devr etmeye kalkması “amelmanda”lığa (tembellik) bir isyan değil midir?
Haydi bunları da geçelim. Bu genç, verirlerse bir lokmalarına müteşekkir kaldığı insanların, mürüvvetsiz olanlarına da asla sitemkâr değil. Bir yatak seren olursa eyvallah diyor. Olmazsa çadırının içine gömülüp yorgan diye, sırtına engin tabiatı çekiyor. Evi, parası, mal ve mülkü, mevki ve makamı, hepsi hepsi, şu küçük torba içinde, sırtındadır.
Divan şairinin haneberduş (serseri) dediği işte budur. Bir çok künhe (esas) varmaz, derinleşmekten hoşlanmaz satıhçı kafaların biraz da bilgi noksanı ile yermeye çalıştıkları klâsik şiirimizin, riyadan, dalkavukluktan ve riyadan uzak olarak hayâl ettiği insanı sembolize eden işte şu gördüğünüz hanesi sırtındaki delikanlıdır. Dünkü şair:
“İçmem ol badeyi kim rayihası minnet ola” demiş.
O da, “İnsanlara minnetim yok, ver elini dünya!” diye yola revan olmuş.
Şardağ, R. (1953, Ekim 22). Günübirlik/Berduş. Ege Ekspres Gazetesi, s. 2.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 