Motorlu, motorsuz taşıtlar ve yayalar için çıkarılan trafik kanunu, yani bilcümle seyrüsefer işini mevzuu içine alan kanun tatbik edilmek üzeredir.
Bedeviye İsviçre Medeni Kanunu’nu tatbik etmek kadar değilse bile, bizde, trafik kanununun, buna yakın bir zorluğu olacak; şoför ve yayalarımız bakımından. Herkesin keskin dilinde gezen cümle şu: «Seyrüsefer devlete geçince işe polis hâkim olacak. O zaman bütün şoförler yola gelecektir.»
Pek kabakçasına bir lâf değil mi? Zor, zor! Hâlâ zor idarelerden müdevver bir görüş,! Matlup olan, şoför ve yayanın ceza ile yola gelmesi değil, bilgiye gelmesi ve yapacakları işe girmeden önce, gerçek bir imtihana tâbi tutulmalarıdır. Şoför için açtığımız imtihanların işte konusu: Direksiyon, motor bilgisi, şehrin belli başlı sokak, cadde ve virajları bir de umumi vücut muayenesi. Hani ruh imtihanı? Hani karakter ve mizaç yoklaması? Bir insan şoförlük denen mesleğin teknik kısmını üç günde öğrenir. Gaza şöyle basılır, direksiyon böyle idare edilir. Peki amma mesele, gaza basacak ayakta değil, bu ayağı idare edecek kafadadır, ruh yapısındadır. Neden bir temkin ve sabır imtihanı yapmayız? Niçin dikkat melekesini ölçmeyiz? Yarış hırsı içinde yüzen bir adam mıdır, neden anlamayız? Dikkatsiz, avare ve şapşal bir mizaçtan, tekniği sade kafasına değil ya, karnına doldursa şoför çıkmaz. Türkiye medeni bir memleketse, bu ruh laboratuvarlarına bir an önce geçmelidir, ya yayalarımız? Onları da imtihana sokamayacağımıza göre hazırlık tek taraflı kalmaya, bütün marifetimiz ceza, kesmeye istinad edecektir. Salaklıktan dalgınlığa kadar derece derece uzanan bir şuur gevşemesi içinde sağından, solundan habersiz giden vatandaşların omuz başlarına birer ikaz çanı asamayız ki!.. Şoför namzedinin mizacını bilemez, hemşehrilerin gaflet anlarını karşılayamaz olduktan sonra, trafik kanununun bir halâskâr gibi karşılamada mantık zerresine rastlıyamıyorum.
Hani merkep kulağına kelebek konmuş diye bir söz vardır…
Şardağ, R. (1953, Haziran 29). Günübirlik/Trafik kanunu arifesinde. Ege Ekspres, s. 2.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 