İran olaylarını tefsire tabi tutan görüşler arasında mukayese yapmayı düşündüğüm şu günlerde elime geçen bir okuyucuya mektubu, bu bahse üçüncü defa dönmeye beni mecbur etti. Alsancak'ta oturan Marius Puççini adındaki okurum diyor ki: "Musaddık şöyle veya böyle bir adama olabilir, ama İran'da geri bir şah idaresini yıkacak değil miydi?" Belki Puççini adlı hemşehrim gibi düşünenler [...]
Kategori: Siyaset Yazıları
Yürek meselesi
Bizim Evlendirme Başkâtibi Halil Ergenek, mezuniyeti dolayısıyla gittiği Yunanistan'dan dönüşünde bana Batı Trakya'da yayınlanan yeni Türkçe bir gazete gösterdi. Gazetenin sahibi Yunan Parlamentosu'nda bir Türk milletvekilidir. Bu zat, devletin en selâhiyetli bir maarif mensubu ile, Türk okullarına ayrılan tahsisat azlığı üzerinde sorduğu suale kendisinin Türk olduğunu bilmeyen Yunan maarifçisinin verdiği cevabı teessürle kaydediyor: "Biz, dini [...]
Yine soğan başına dair
İran Şahı huduttan çıkar çıkmaz, pek fazla idealist gözüken bir kısım fıkracı ve başyazarlarımız, "Bir taç daha devrildi." diye adeta sevindiler. Musaddık'ın iktidara tam sahip oluşunu kesin sandılar. Ayrıca bu münasebetle, dünyamızın lehine bazı neticeler çıkardılar. Hatta bir İstanbul başyazarı Musaddık'a inkılâpçı gözü ile bakmamız için hepimize ders vermeye kalktı. Karnına bastıkça viyaklayan çocuklar misali, [...]
Irak’ta te’lifçilik
Son günlerde yeni Irak hükûmeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında sıcak bir su akımı başladığını görüyoruz. Birleşik Devletlerin, eskisinden daha büyük nisbette oraya silâh ve savaş malzemesi göndermesi, haftanın en dikkati çeken olayıdır. Gerçi ihtilâlci Irak hükûmeti başkanı, Nasser'e karşı bir kaç defa tatlı dil kullandı. Ama dikkat edilirse bu dilde bir piyazlama gayreti (abartma) [...]
Soğan başı
Milletlerin şef durumundaki idarecilerini, yani başlarını, bazı hayvanların başlarıyla vasıflandıran mizahi bir Fransız yazarı meselâ hatırımda kaldığına göre Churchill'e koç başı, Stalin'e domuz başı, Hitler'e buldok başı sıfatını takmıştı. Şu İranlı Musaddık'a acaba şaka yapmak icap etse nasıl bir sıfat bulunur bilmem ki... Baş olmasına gerçe o da bir baştır ama, nasıl? Otoriter desek, değil. [...]
Alkışlamış
Sovyetlerin, Birleşmiş Milletlerdeki daimi delegesi bay Viçinski, Amerikan delegesini alkışlamış; gazetelerden öğrendik. "Ne olmuş efendim, alkış denen şeyi hiç mi görmedik?" doğrudur. Batı'da ne manaya gelir bilmem ama, bizde alkış, çoğu vakit, içimizden, gözünü oymak istediğimiz kimseleri, avuçlarımızla takdir etmemiz demektir. Hatta bazı ahvalde birisine karşı duyduğumuz merhameti izhar için de kullandığımız vasıta budur. Fakat [...]
Söylemek istesem
Ticaret Vekilimizin gazetelerde çıkan demecini okudunuz: İngilizlerle ticarî münasebeti kestik. Bunun mucip sebepleri arasında çok acı bir lisanla varılan hüküm, şöyle ifade edilmiş: "İngilizler kendilerine daima zorluk çıkaranlarla ticaret yapmak arzusundadır." Eğer Güreli, "Gönüldekinin bir tekini söylemek isteseydi, herhalde ciltlere sığmayan bir kitap olurdu." Ama, bir kısım yazarlarımız Vekilin izahatını karanlık bulmuşlar. Siyasi olacağı gayet [...]
Çorap söküğü…
Stalin'den sonra Çekoslovak Cumhurbaşkanı da bir kriz neticesi ölmüş. Yeni Sovyet devlet başkanının da ayrıca kalp hastalığına müptela olması sulh arzusu içinde kıvranan dünya vatandaşlarını nerdeyse sevinçten hoplatacak. "Efendim, meseleleri şahıslara bağlarsak beyhude yere ümitleniriz" diye söze başlayacak bir mantık sahibinin belki de hakkı vardır. Fakat tarihin mel'un istibdatları -hangi isim ve rejim adı altında [...]
İçi dışı bir politika
Evvelki gün, Büyük Millet Meclisinde, Dışişleri Bakanı Profesör Köprülü'nün, Sovyetlerin son notasına cevap verilmeyeceği hakkındaki beyanatı üzerinde durdunuz mu? İkinci cihan harbinden muzaffer çıkmış büyük bir kara devleti olmanın verdiği sarhoşluktan bir türlü ayılamayan bu kötü niyetli komşumuzu, hiçbir şey ayıltmasa bile, Köprülü'nün bu milleti temsil eden ezici tavrı ayıltmış olsa yeridir. Tok sözlülüğü çok [...]
Ey kulağına dürttüğüm
Bir rejim düşünün; Tanrı mı? “Geç efendim” desin. Doğruluk, fazilet, insanlık mı? “Bunlar burjuva anlayışı; modası geçmiş şeyler” desin. “Vatan, kardeşlerimizin canı, hayatı, ailelerimizin namusu, topraklarımızın şerefi…” “Vatan mı, aile mi, toprak mı” diyerek, size, bir kutup ayısından daha soğuk, gülsün. Bu vatansız, milliyetsiz, mukadderatsız ve merhametsiz sisteme bir şey dediğimiz yok. Ama gelin görün [...]
