Küçük esnaf

Esnaf vergisindeki aksaklıkları gidermek için İstanbu'lda bir komisyon kurulmuş; dünkü gazeteler yazıyordu. Kondukları yerde başarısızlık taaffünü (kokuşma) içinde çöküp kalan komisyonların bizdeki realitesi malum olduğu için esnaf, hususuyla küçük esnaf, bu yeni komisyona ne gözle bakar bilmem, yalnız bildiğim ve bilmemiz lazım gelen bir cihet var: Türkiye'de esnafın kaderi hazindir. “Ne yenir, ne yenmez” diye [...]

Bir operetten ilhamlar

George Duhamel’in bir hikayesi vardır. Bir adam tiyatroya gider, sahneye bakar, bakar; eve dönünce sırtüstü yatarak düşünür. Yahu, der, ben bu gece gördüğüm aktörlerin hangisine benziyorum acaba! Bu, küçük, hani şu canımıza ve kanımıza yakın hissettiğimiz küçük insanlardan biridir. Geçenlerde şehrimizde cidden başarılı temsiller vermekte olan Ses Opereti'nin bir temsilinden dönünce ben de derin derin [...]

Aman doktor

Dünkü İstanbul gazetelerinden birinde, yine gördüm. Bir kulak burun mütehassısımızın tedavi adı altındaki meşum icraatı yüzünden kulaklarından olmuş iki hazâkatzede vatandaş, sütunlar içinden melül bakınıyorlardı. Derhal Neyzen aklıma geldi. Adamcağızı bir zaman Guraba mı, Cerrahpaşa mı, hangisi, birisine yatırmışlar; hatta yanlışlıkla bir küçük ameliyata bile tabi tutmuşlar; sonra da hatalarını anlayarak özür dilemişlerdi. Hicivci şair, [...]

Düşün, düşünebilirsen…

Bazen bir gün süren kısa bir rahatsızlık bile insana, düşünmenin o büyük lezzetini tattırıyor. Dün küçük odamda, olaylardan uzak, fakat kendime, düşünceme çok yakın olmanın hazzı içindeydim. Anladım ki sevimsiz karga sesleri gibi tepemizde ötüp duran günlük dağdağalardan öte kalmak için zamanımızda hasta düşmekten başka çaremiz kalmamıştır. Hâdiselerin bir hatıra çeşnisine bürünmesini, “an” lık olmaktan [...]

Enayi

Sağlamlığın besbelli alâmeti kan kırmızı yüzlerinden bir atlet gürbüzlüğü fışkıran iki genç tramvayda, iri iri konuşuyorlar. Bir cümleleri kulağıma kadar çarpıyor: -Herif, adam değil enayi! Meğer bir adam -kim, bilmem- “minnetle elime geçtikten sonra” diyerek kendisine yollanan yirmi bin lirayı geriye iade etmiş. Bu iki delikanlının göğüslerinde birer rozet vardı. Ya bir okula, ya bir [...]

Şiire ve kozalağa dair

Bir dergi çıkıyor; (bir değil, bir düzinesi çıkıp batıyor ya) içinde şiir diye karalanmış bir sürü aburcubur. İşte birinden aldığım iki satır: “Güneşin kızıl rengi battı bağrımdaBir başka acı duydum bugün ağrımda" Şiir olmaktan çok, yarasından, ameliyat eden doktoruna hastanın malumat verişini andıran bu satırlar insanı şiir denen derdimizin üstüne doğru tekrar eğdiriyor. Neden “Doktor, [...]

Dünkü yangın

Dün, ciğerimi sökercesine, candan bir arkadaşımın laboratuvarını yakıp bitiren ve dört canı yaralı koyan yangının acısı içinde kıvranırken, bir yandan da itfaiyemizin yangın sahasını dakika geçmeden tecrit ederek giriştiği kahramanca savaşı övdüm. Modern cihazlarla takviye edilmiş olan itfaiye vasıtaları bu savaşta çok önemli bir mevki tutmakla beraber, soğukkanlılık, cesaret ve ani karar verme kabiliyeti tecrübeden [...]

Zor şey

İskenderun'da Alevî bir genci öldürdükleri için bazılarının giriştiği kıyam hareketini, hükümete karşı isyan şeklinde dile ve kaleme alan şıptefsircilerin aklına tuz ekesimiz geliyor. Hele bunlar, mahut hadisenin ardısıra, baş gösteren liman amelesi grevini de öğrenince, bir büyük hakikati keşfetmiş gibi, ağızları tavanına kadar açık, tefsirlerine kim bilir ne iştahla devam edeceklerdir. Enstantane hükümlerin her zaman [...]

Ya içeriye dalsak..

"Kısaca resimde, müzikte ve edebiyatta, nemize gerek, yine sadeliğin yolunu tutalım."Rüştü Şardağ Mevsimle birlikte incelen, yünden ipeğe, ipekten ten inceliğine kavuşan kadın kumaşları, dikkatinizi bilmem bir de desen bakımından çekiyor mu? Bilmiyorum ama, eğer ukalâ bir manifaturacı olsaydım, desenlerimi kendim çizdirir, bastırır, öyle satardım. Nedir bu renk aburcuburluğu Allahım! Biz bir renk ahengi beklerken bu [...]

Haydi ilân edelim

Bir İstanbul gazetesinde okuduğum ilânın başlığı şu: Sanatkâr aranıyor. Metne göz gezdiriyorum: “Tesviye ve Torna işlerine bihakkın vakıf…” Sanatkârı hala zenaatkârla bir tutan idrake aşk olsun. Elinin emeğiyle refahımız ve yükselişimizin divarına en sağlam taşları yerleştiren zanaat ehline bir sitemim olduğu anlaşılmasın, bundan üzülürüm. Ama tabiatın koynunda gizli ve aşikâr duran renklerle ilâhi bir ahenk [...]