Musaddık'ı mahkemeye çekmişler, hiç konuşmamış. Bir muhabir sual sormuş, cevap yok. Arkadaşları sıkıştırmışlar, lâf yok. Şimdi de adalet huzuruna çağırıyorlar. Bu adalet, sözde veya kavilde mevcut olsun yani adalet ister var, ister yok olsun; hazretin orada da dudaklarından bir kelime çıkmıyor. Gerçi "ağzını bıçak açacak halde değil" demek mümkündür. Fakat memlekette şahlığı devirip Cumhuriyet kurmak [...]
Etiket: Musaddık
Gönderdik
«Ne gönderdik diye düşünüp zahmet çekmenizi istemem; işi kolaylaştıralım diye hemen gittiği yeri haber vereyim: Avrupa’ya gönderdik. Avrupa’ya ne gider, kim gönderilir? Düşün babam düşün! Acaba iktisadî kalkınma tahsil etsin, dönüşte de bir orta okula lisan öğretmeni olsun diye öğrenci mi gönderdik? Hayır okurlarım, bu dediğim, tahsil ile alâkalı bir şey değil. Rusya’ya hizaya gelmesini [...]
Yorgan sefası
Gazetelerden öğrendiğimize göre Dışişleri Vekilimiz İran’la İngiltere’nin arasını bulmak üzere Tahran’a gidiyormuş. Bu gidişin bizce ehemmiyeti bir hayli büyüktür. Çünkü Türkiye’nin zeki hariciyecisinin, kadim medeniyetlerin en özlülerinden biri olan bu memlekette öğreneceği çok şeyler var. Şimdi siz sorabilirsiniz: “Acaba İran’a İngiliz Emperyalizmi ile mücadele edeyim derken Rus Bolşevizminin kucağına doğru atılmaktaki mânâsızlığı mı öğretecektir?” Şüphe [...]
Mısır’da Cumhuriyet
Mısır'dan gelen haberler, İran'dan gelenlerin tamamen aksine. Fars diyarında ihtiras rüzgârları estiren Musaddık'a mukabil, General Necip, temkin ve akıllılığın güzel bir örneği halinde karşımızda belirmiş bulunuyor. Bir tek petrol davasının bile, bunca gürültüye rağmen üstesinden gelemeyen İran Başvekili yanında, Mısır Devlet Reisi, gürültüsüz, bütün pürüzlerini hallediyor. Önce mustarip fellâh çocuklarının alın terini çeşitli fahişelerle yemekten [...]
Bir generalin gafleti
Bu sütunda geri kalmış Şark milletlerinin kaderiyle alâkalı ve hususiyetle General Necip için takdir edici duygularımla süslü iki fıkra kaleme almıştım. Bir yanda İran'ı felâket ve keşmekeşe sürükleyen Musaddık, bir yanda Mısır'da büyük Atatürk'ü rehber bilerek hareket eden General Necip. Mısır Cumhurreisi için bu türlü bir görüşüm vardı. O da halk arasına karışıyor, inkılap hareketlerine, [...]
Musaddıkzede
Hafız’ın Gül bahçelerinde ve Firdevsi’nin Şehname’sinin yazıldığı ülkede neler oluyor? Dünkü gazetelerin haberleri, gün geçtikçe Musaddik hakkında kullandığım sert ifadeleri haklı çıkaracak kadar endişe verici, hatta üzücüdür. Sah taraftarlarının saltanatı ile yoksul kesimler arasındaki uçurum, ülke için değil kendi iktidarı hesapları için faydalanan Acemistan Başvekili’nin kontrolünde giderek derinleşmektedir. Her gün yeni bir skandal patlamasıyla mesrur [...]
Perde kapandı
İran'da baş aktör Musaddık'ın oynadığı tiyatro perdesi kapandı. Zannımca bu, klâsik manâda siyasi bir dramdan başka bir şey değildir. Geri kalmış mürteci tabakalarla, her türlü karışıklıktan hoşlanan komünist unsurlarının nifak delisi gösterilerine dayanarak, galibiyet ve teatral kaprislerini memleketin huzur ve saadetine üstün tutan eski başvekil, bu dramın "şer" unsurudur. Mahkemeyi aleni yaptıran, rejimi devirmek gibi [...]
Komik Başvekil
Tarihte türlü icraatı, çeşitli tavır ve hareketleri yüzünden nam almış Başvekiller, Krallar, Padişahlar, Konsüller devlet adamları vardır. Meselâ XIV. Louis için, hazinenin bütün gücünü, güzelliği ile meşhur Marie Antoinette uğruna tüketmesinden ve konuşmasındaki salaklıktan kinaye olarak "Aptal Kral" denilmiştir. Pek çok insanı ağaca bağlatıp katleden Garb kumandanı Haccac'ı hatırlayacaksınız. "Haccac-ı Zalim" adı takılmıştır. İngilizler çok [...]
Eyyam ağaları
Siz de okudunuz mu bilmiyorum, İran'ın Roma Büyükelçisi'ni, hükûmet geri çağırtmış. Sebep şu: Şah, Musaddık'ın yaptığı üç günlük muvakkat hükûmet darbesi sonunda memleketinden ayrılıp Roma'ya gidiyor, İran Sefareti memurları gidip onu karşılıyorlar. Fakat Elçi "Ne olur ne olmaz, şah şimdilik düşmüş durumda" diyerek hava alanına gitmiyor. "Bu Elçi Cumhuriyet taraftarı, prensip sahibi bir Musaddıkçı olsaydı" [...]
Yine Musaddık
İran olaylarını tefsire tabi tutan görüşler arasında mukayese yapmayı düşündüğüm şu günlerde elime geçen bir okuyucuya mektubu, bu bahse üçüncü defa dönmeye beni mecbur etti. Alsancak'ta oturan Marius Puççini adındaki okurum diyor ki: "Musaddık şöyle veya böyle bir adama olabilir, ama İran'da geri bir şah idaresini yıkacak değil miydi?" Belki Puççini adlı hemşehrim gibi düşünenler [...]
Rüştü Şardağ 