Dün, aziz dostum doktor Petek’le beraber, bir gazinoda, günün hayhuyundan öte, dalmış, gitmiştik. Düşünce bu ya, kanatlanmadan durmaz. Sen al bizi, bir boy Descartes’a, bir boy Renan’a kadar götür; sonra getir de bakar görmezliğimiz üzerinde bırakıver evet, benim gibi, dostum da, körlerin gözünü iyi eden son İngiliz keşfinden haberli. “Fıkranı okudum, fakat bu mevzu üzerinde daha durmalısın” dedi, on metre ötemizdeki adam, yüz kilometre hızla giderse, ne kadar görebiliriz? Yürümekte devam ederse eğer, süratsiz de olsa, ne derece görebiliriz? Ben dostumdan sonra, hayalimi, fıkramın mevzuunu da düşünerek, yapıp durdum. Ya bu adam durmakta ise, sanki maddesinin kaçta kaçını göreceğiz? Hatta diyelim ki bu on metre ötemizdeki kimse, burnumuzun dibindedir; mânasının kaç kulaç derinliğine nüfuz edebileceğiz? Bir şey görmüş gibi sermest gözlerimizin, hakikî çapaklarını sildiğimiz zaman, karşımızdaki insanoğlundan aslına inemediğimiz nice meçhuller karşımıza çıkacak.
İyi görememek! Bu ne hazin şeydir. Bazen yıllarca birlikte yaşadığımız, dostluk ettiğimiz kimselerden yediğimiz beygir çiftesinden farksız darbeler hep görme hassamızın noksanlığına delâlet etmez mi? Şahsi dostlukta, arkadaşlıkta, meslek ve iş hayatımızda, siyaset ve devlet hayatında burnumuzun ötesini görebildiğimizi kolay kolay iddia edebilir miyiz? Karşılaştığımız hayal kırılmaları, kırdığımız potlar, düştüğümüz gafletler hep bu yüzden değil mi?
İyi hatırlıyorum; bir komşumuzun Hayganuşadında bir kızı vardı. On sene sevişip anlaştığı, huyunu, karakterini iyi görüp tanıdığı bir erkekle nişanlanmıştı. “Hayganuş, demiştim, anlaştınız mı? Bana, çok iyi anlaştığını, on senedir beraber olduğunu, “Anlaşmada lâf mı?” diyerek söylemişti. Bir yıl sonra bu saf dil kızı, mesafelerin insanı yaklaştıracağını sanan biçareyi yine gördüğümde, “Ah, demişti, ben aptalım, biliyor musun? onu iç yüzüyle görememişim.”
İlahi Hayganuş! ya sen ne sanmıştın?
Şardağ, R. (1951, Ağustos 17). Günübirlik / Hep hayganuş değil miyiz?. Yeni Asır, s. 3.
Gazete kupürlerine ulaşmamız konusunda desteklerini esirgemeyen Sevgili Âkif Genç‘e sonsuz teşekkürler…
Rüştü Şardağ 