Musiki şekillerinden: Senfoni

Geçenlerde bir okuyucumdan aldığım mektupta Türk musikisi ile Batı musikisindeki müzik şekilleri hakkında izahat vermem isteniliyordu. Bu sütun radyoların her üçünden, sanatkârlardan, konserlerden, güftelerden spiker ve temsîl sanatkârlarından bahsetmekle vazifeli olduğundan, seyrek olmak şartıyla zaman zaman müzik şekillerine de yer vereceğiz. Bugün, Batı müziğinde senfoni adı verilen şekil üzerinde duralım. Klasik senfoni, iki bakımdan incelenebilir: [...]

Karışan karışana

Geçen gün içinde bulunduğum bir hizmet arabasında, vazife ile İnciraltı’na giderken Güzelyalı istikametinde bir büyük kaza atlattık. Biz tam, Yalı’nın son durağına gelmek üzere idik ki ileriden ve sağ yanımızdan giden tek atlı bir araba önümüze önümüze gelmez mi? Direksiyonda bulunan memurun, vasıtayı sür’atle sola çekmek istemesine rağmen şahlanan at, tam yanımızdan sıyrılıp geçeceğimiz sırada [...]

Arabacının oğlu Haydn

Bedene azap, ruhen güneş olan sefalet - Nağmeler mimarı Viyana’da çiçeklenen Alman klâsik musikisinin, Beethoven, Mozart gibi, bu akşam Ankara Radyosu’nda eserlerini dinleyeceğiniz Haydn da yücelerden biridir. 18. asrın ilk yarısında, hem de 1 Nisan günü, şaka yapar gibi dünyaya gelip en ciddi klâsik eserleri veren bu yaman usta bir arabacının oğludur. Babasının tenor bir [...]

Her soliste bir kuş veya çiçek

Neclâ Özmoralı’nın hoş mektubu Espri dolu bir hanım kızımızdan cidden orijinal bir mektup aldım. Radyolarımızda okuyan solistlerimizin hemen hepsine çiçeklerden, kuşlardan birer sıfat takmış. Mektubu cazip ve hoş buldum. Neşrediyorum. İkiçeşmelik’ten postaya atılan, üzerinde “Güzel Yalı” diye elle yazılmış bir yazı bulunan ve Neclâ Özmoralı adını taşıyan mektup naçiz yazılarımıza karşı izhar edilen takdir kısmı [...]

Spikerlerimiz, güftelerimiz

Radyomuz spikerleri ne haldeler? Güftelerimiz nasıl okunmaktadır? Öyle sanıyorum ki, bu konuya bir nebze olsun temas etmenin sırası gelmiştir. Malûmdur ki güfte ile beraber, spikerlerin ağzında, Türkçemiz, tek kelime ile perişandır. Ama denebi­lir ki, "A beyim, sen de da­hil olmak üzere, dilimiz ne­rede ve kimin ağzında pe­rişan değildir ki?…" Bu hü­küm gerçekten doğrudur. Konuşmak ve [...]

Trafik kanunu arifesinde

Motorlu, motorsuz taşıtlar ve yayalar için çıkarılan trafik kanunu, yani bilcümle seyrüsefer işini mevzuu içine alan kanun tatbik edilmek üzeredir. Bedeviye İsviçre Medeni Kanunu'nu tatbik etmek kadar değilse bile, bizde, trafik kanununun, buna yakın bir zorluğu olacak; şoför ve yayalarımız bakımından. Herkesin keskin dilinde gezen cümle şu: «Seyrüsefer devlete geçince işe polis hâkim olacak. O [...]

Karaca’nın Sanatı

Onu bundan on sene evvel sey­rettiğim zaman alkışlamış, içinde çalıştığı grubu terkedip müstakil bir sanat kompozisyonuna can verdiği gün ise takdir kaynağından gelme şaşkınlıkla duralamıştım. Durala­mıştım; çünkü o, kendi kurduğu grup içinde bütünün ahengine ulaştığı gibi, Muammer Karaca’yı, değil o günkü sahneye, girdiği şehre hâkim kılıyordu. Bir grup içinde, her sanatkârın bir kuvvetli tarafı olmasına [...]

Ankara ve İstanbul’a taş çıkartacak çocuklarımız

Radyomuz solist imtihanlarının neticelenmesinden ve İzmir Radyosu’na sanatkâr namzetlerini yetiştirmek için iki veya bir hoca tayini kararlaştıktan sonra artık şimdi bizim solistlerimiz içinde bulunup da Ankara ve İstanbul radyolarında okuyanlara üstün olanlar kimlerdir? Bunları söyleyebilirim. İmtihanlarda, heyete tesir yapmamak için ad ve soy adlarını (…) işaretiyle gösterdiğim sanatkâr ve sanatkâr namzetlerimizi şimdi açıklamak sırası gelmiş [...]

Petek’ten Bal

Evvelki gün bizim gazetede başyazı sütununda çıkan “İdrâk Âlemi” adlı yazıyı her halde okudunuz. Nereden gelip, nereye gittiğimizi kâinatın felsefî ışığı altında bilmem kaçıncı defa soran doktor Hüsamettin Petek, Türk edebiyatında yeni bir yazı janrı getirmiştir. Onu, İzmir Radyosu’ndaki konuşmaları ve bizim gazetelerdeki yazıları ile tanıyanlar, karşılaştıkları mevzulara bakarak şaşkına dönüyorlar. Namus, Pırlanta, Eşek, Bayram, [...]

Fersanlar gelirse

Daha isabetli program - Basın Yayın'ın dışı Kâfiristan mı - Ahmet Aksoy'un hatırlanmayışı - Münavebe ile solist celbi Radyomuzda yapılan son imtihanlarda elde edilen en büyük fayda, dün de yazdığımız gibi musikimize hakkıyla vakıf, hususiyle solistlerimize müessir olabilecek olan değerli bir canın vücuduna ihtiyaç duyulmasıdır. Dünkü gazete haberlerinden öğreniyoruz ki Tanbûrî Refik Fersan ile Kemençeci [...]